| ID | Λήμμα | Ερμηνεία | |
|---|---|---|---|
| 23884 | κατελήφθη | βλ. καταλαμβάνω | |
| 23885 | κατέλθει | βλ. κατέρχομαι | |
| 23886 | κατέλιπε | βλ. καταλείπω | |
| 23888 | κατέναντι | κα-τέ-να-ντι επίρρ. (λόγ.): ακριβώς απέναντι. Πβ. καταντικρύ. Βλ. κατενώπιον. [< μτγν. κατέναντι] | |
| 23889 | κατενάτσιο | κα-τε-νά-τσιο ουσ. (ουδ.) {άκλ.}: ΑΘΛ. αγωνιστικό σύστημα ποδοσφαιρικής ομάδας το οποίο στηρίζεται κυρ. στη σφιχτή, κλειστή άμυνα: Πήρε την πρόκριση, παίζοντας ~.|| (μτφ.) Πολιτικό ~. [< ιταλ. catenaccio] | |
| 23890 | κατένειμα | βλ. κατανέμω | |
| 23891 | κατενθουσιάζω | κα-τεν-θου-σι-ά-ζω ρ. (μτβ.) {κατενθουσία-σε, κατενθουσιά-σει, -στηκα, -σμένος, κατενθουσιάζ-οντας} (επιτατ.): δημιουργώ πολύ μεγάλο ενθουσιασμό σε κάποιον: Η συναυλία ~σε τα παιδιά. Χόρεψαν με πάθος, ~οντας τους θεατές. Πβ. συναρπάζω, συνεπαίρνω.|| Όσοι δουν την ταινία θα ~στούν. Δεν μπορώ να πω ότι ~στηκα με το βιβλίο. Δήλωσε/έμεινε ~σμένος. | |
| 23892 | κατενώπιον | κα-τε-νώ-πι-ον επίρρ. (+ γεν.) (λόγ.): ακριβώς μπροστά από κάποιον ή κάτι. Βλ. κατέναντι. [< μτγν. κατενώπιον] | |
| 23893 | κατεξουσιάζω | κα-τε-ξου-σι-ά-ζω ρ. (μτβ.) {κυρ. στο γ' πρόσ. ενεστ.} (σπάν.-επιτατ.): εξουσιάζω ολοκληρωτικά κάποιον ή κάτι. Πβ. κατα-δυναστεύω, -πιέζω. [< μτγν. κατεξουσιάζω] | |
| 23894 | κατεξοχήν & κατ' εξοχήν | κα-τε-ξο-χήν επίρρ. (λόγ.): κυρίως, περισσότερο από κάθε άλλο(ν): ~ παράδειγμα (: κλασικό, τυπικό). Αύγουστος, ο ~ μήνας των διακοπών. Είναι ο ~ αρμόδιος. Ασχολείται ~ με τον αθλητισμό. Πβ. ιδιαιτέρως, ιδίως, κατά κύριο/πρώτο/μείζονα λόγο, προπάντων. Βλ. πάνω απ' όλα. [< μτγν. κατ΄ ἐξοχήν, ἐξοχή ‘ανωτερότητα, εξαιρετικότητα’, πβ. γαλλ. par excellence] | |
| 23895 | κατεπάνω | βλ. καταπάνω | |
| 23896 | κατεπείγει | κα-τε-πεί-γει ρ. (αμτβ.) {μόνο στον ενεστ.} (λόγ.-επιτατ.): επείγει πάρα πολύ. Πβ. προέχει, πρωτεύει. [< αρχ. κατεπείγω ‘επισπεύδω’] | |
| 23897 | κατεπειγόντως | κα-τε-πει-γό-ντως επίρρ. (λόγ.-επιτατ.): αμέσως, χωρίς την παραμικρή καθυστέρηση: Απαιτείται ~ να ... Εισήχθη ~ στο χειρουργείο. Πβ. άρον-άρον, εσπευσμένα. | |
| 23898 | κατεπείγων | , ουσα, ον κα-τε-πεί-γων επίθ. {κατεπείγ-οντος (θηλ. -ουσας (λόγ.) -ούσης) | -οντες (θηλ. -ουσες, ουδ. -οντα), -όντων (θηλ. -ουσών)} (λόγ.-επιτατ.): που πρέπει να γίνει το συντομότερο δυνατό, που είναι εξαιρετικά επείγων: ~ων: εμβολιασμός. ~ον: περιστατικό/τηλεφώνημα. Ο ~ χαρακτήρας ενός μέτρου. Διενέργεια ~οντος ελέγχου/~ουσας έρευνας. Κανονικό και ~ον ταχυδρομείο (πβ. εξπρές). Πβ. υπερεπείγων.|| (ως ένδειξη σε έγγραφα ή επιστολές:) ~ον.|| (ως ουσ.) Εγκρίθηκε το ~ον της συνεδρίασης. ● ΣΥΜΠΛ.: με τη διαδικασία του κατεπείγοντος βλ. διαδικασία ● ΦΡ.: υπάρχει άμεση/μεγάλη/(κατ)επείγουσα ανάγκη βλ. ανάγκη [< αρχ. κατεπείγων] | |
| 23899 | κατεπλάγη | βλ. καταπλήσσω | |
| 23900 | κατέπλευσε | βλ. καταπλέω | |
| 23901 | κατέπληξα | βλ. καταπλήσσω | |
| 23902 | κατεργάζομαι | κα-τερ-γά-ζο-μαι ρ. (μτβ.) {κατεργά-στηκε (λόγ.) -σθηκε, κατεργα-στεί (λόγ.) -σθεί, -σμένος}: επεξεργάζομαι κυρ. πρώτες ύλες: Οι βυρσοδέψες ~ονται τα δέρματα. (καταχρ.) Μέταλλο που έχει ~στεί (= έχει γίνει αντικείμενο κατεργασίας). Πβ. δουλεύω. Βλ. (ημι)κατεργασμένος. ● ΦΡ.: πενία τέχνας κατεργάζεται βλ. πενία [< αρχ. κατεργάζομαι] | |
| 23903 | κατεργάρης, κατεργάρα | κα-τερ-γά-ρης ουσ. (αρσ. + θηλ.) {κατεργάρ-ηδες (σπανιότ.-λαϊκό) κατεργαραίοι κ. κατεργαρέοι | σπάν. θηλ. κατεργάρισσα} (προφ.): πρόσωπο που συμπεριφέρεται με πανουργία και χρησιμοποιεί διάφορα τεχνάσματα, για να πετύχει κάτι: Είναι μεγάλος ~, μην του έχεις καμία εμπιστοσύνη (πβ. λαμόγιο, μασκαράς, μούτρο, μπαγαπόντης, παμπόνηρος)! (οικ.) Είσαι μια ~α εσύ (πβ. μουσίτσα, σουπιά)!|| (ως επίθ.) ~α: γυναίκα. Πβ. ζαβολιάρης. ● Υποκ.: κατεργαράκος (ο), κατεργαρούλα (η) {σπάν. αρσ. κατεργαρούλης} ● ΦΡ.: κάθε κατεργάρης στον πάγκο του: για επιστροφή στο καθήκον ύστερα από διάλειμμα ή διακοπή: Τα σχολεία άνοιξαν και τώρα πλέον ~ ~! Πβ. τα κεφάλια μέσα!, μεταξύ κατεργαραίων ειλικρίνεια: όσοι έχουν κάνει τις ίδιες κατεργαριές πρέπει να είναι ειλικρινείς μεταξύ τους. [< μεσν. κατεργάρης] | |
| 23904 | κατεργαριά | κα-τερ-γα-ριά ουσ. (θηλ.) (προφ.): η ιδιότητα του κατεργάρη· κυρ. συνεκδ. η αντίστοιχη πράξη ή συμπεριφορά. Πβ. απατεωνιά, ζαβολιά, κόλπο, λαμογιά, μπαγαποντιά, πονηριά. |
Πανεπιστημίου 28, 106 79, Αθήνα
210 3664700
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Αθήνα 2023.
Τρίστηλο με έγχρωμα λήμματα, σε χαρτί βίβλου των 60γρ. διαστάσεων 21 x 29,50 εκατοστά.
© 2022 ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ