| ID | Λήμμα | Ερμηνεία | |
|---|---|---|---|
| 30509 | μεσούρανα | με-σού-ρα-να ουσ. (ουδ.) (τα) (συνήθ. λογοτ.): το μέσο του ουρανού και (κυρ. κατ' επέκτ.) πολύ μεγάλο ύψος: Οι ζητωκραυγές/φλόγες έφταναν στα ~ (: ψηλά στον ουρανό).|| (ως επίρρ.) Το φεγγάρι είναι ~ (= μεσουρανεί). Πβ. μεσουρανίς. | |
| 30510 | μεσουράνημα | με-σου-ρά-νη-μα ουσ. (ουδ.) 1. (μτφ.) απόγειο, αποκορύφωμα: Παρέμεινε ο ίδιος ακόμα και στο ~ της δόξας του. ΣΥΝ. ζενίθ (1), κολοφώνας (1) 2. ΑΣΤΡΟΛ. η μοίρα του ζωδιακού αστερισμού που βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο της ελλειπτικής καμπύλης τη στιγμή της γέννησης κάποιου. Βλ. ωροσκόπος. 3. ΑΣΤΡΟΝ. (κυριολ.) θέση ουράνιου σώματος στο μέσο του ουρανού: το ~ του Ήλιου. [< 2, 3: μτγν. μεσουράνημα] | |
| 30511 | μεσουράνηση | με-σου-ρά-νη-ση ουσ. (θηλ.): ΑΣΤΡΟΝ. καθεμία από τις δύο θέσεις από τις οποίες διέρχεται ουράνιο σώμα κατά την ημερήσια κίνησή του στον ουράνιο μεσημβρινό του τόπου ενός παρατηρητή: άνω/κάτω ~ του Ήλιου. [< μτγν. μεσουράνησις, γαλλ. culmination] | |
| 30512 | μεσουρανίς | με-σου-ρα-νίς επίρρ. (λαϊκό-λογοτ.): στο μέσο του ουρανού και κυρ. κατ' επέκτ. πολύ ψηλά. Βλ. -ίς. | |
| 30513 | μεσουρανώ | [μεσουρανῶ] με-σου-ρα-νώ ρ. (αμτβ.) {μεσουράν-ησε, -ήσει, -ώντας}: {συνηθέστ. σε παρελθοντικό χρόνο} (μτφ.) βρίσκομαι στο απόγειο (της ανάπτυξης, της δόξας, της επιτυχίας): Εδώ και πέντε χρόνια ~εί στο καλλιτεχνικό στερέωμα. Πρόκειται για έναν θρύλο που ~ησε τη δεκαετία του '60. Την εποχή/κατά την περίοδο που ~ούσε ... ΣΥΝ. θριαμβεύω (1) ΑΝΤ. παρακμάζω ● μεσουρανεί: ΑΣΤΡΟΝ. (για ουράνιο σώμα) είναι στο μέσο του ουρανού, στον ουράνιο μεσημβρινό του τόπου ενός παρατηρητή: Όταν ο Ήλιος ~, η θερμοκρασία αυξάνεται. ● ΦΡ.: ανατέλλει/μεσουρανεί, δύει/σβήνει το άστρο κάποιου βλ. άστρο [< αρχ. μεσουρανῶ] | |
| 30514 | μεσούσης | βλ. μεσούντος | |
| 30515 | μεσόφαση | με-σό-φα-ση ουσ. (θηλ.): ΒΙΟΛ. ενδιάμεση φάση μεταξύ δύο κυτταρικών διαιρέσεων. Βλ. μείωση, μίτωση, ανά-, μετά-, πρό-, τελό-φαση. | |
| 30516 | μεσόφιλος | , η, ο με-σό-φι-λος επίθ. & μεσοφιλικός: ΒΙΟΛ.- ΙΑΤΡ. (για μικροοργανισμό) που αναπτύσσεται καλύτερα σε θερμοκρασίες μεταξύ 20 και 55 βαθμών Κελσίου: ~α: βακτήρια. Ολική ~η χλωρίδα. Βλ. θερμό-, ψυχρό-φιλος. [< αγγλ. mesophile, 1928, mesophilic] | |
| 30517 | μεσοφόρι | με-σο-φό-ρι ουσ. (ουδ.) & (λαϊκότ.) μισοφόρι (κυρ. παλαιότ.): γυναικείο εσώρουχο που φοριέται κάτω από το φόρεμα ή τη φούστα. Πβ. κομπινεζόν. Βλ. κρινολίνο. ΣΥΝ. μεσοφούστανο [< μεσν. μεσοφόρι(ο)ν] | |
| 30518 | μεσοφούστανο | με-σο-φού-στα-νο ουσ. (ουδ.): ΛΑΟΓΡ. μεσοφόρι. | |
| 30519 | μεσόφρυδο | με-σό-φρυ-δο ουσ. (ουδ.) & μεσόφρυο: ΑΝΑΤ. το τμήμα του μετώπου ανάμεσα στα δύο φρύδια, ακριβώς πάνω από τη μύτη: ρυτίδες (έκφρασης) στο ~. [< μτγν. μεσόφρυον] | |
| 30520 | μεσόφυλλο | με-σό-φυλ-λο ουσ. (ουδ.): ΒΟΤ.-ΒΙΟΛ. εσωτερικό τμήμα του φύλλου, μεταξύ άνω και κάτω επιδερμίδας, τα κύτταρα του οποίου συμμετέχουν στη φωτοσύνθεση. | |
| 30521 | μεσοφωνηεντικός | , ή, ό με-σο-φω-νη-ε-ντι-κός επίθ.: ΓΛΩΣΣ. (στη φωνητική) που βρίσκεται μεταξύ δύο φωνηέντων: αποβολή ~ού συμφώνου. [< γαλλ. intervocalique] | |
| 30522 | μεσόφωνος | με-σό-φω-νος ουσ. (θηλ.) {-ου (λόγ.) -ώνου}: ΜΟΥΣ. λυρική τραγουδίστρια που η φωνή της εκτείνεται ανάμεσα σε αυτή της υψιφώνου (σοπράνο) και της βαθυφώνου (κοντράλτο). Βλ. -φωνος. ΣΥΝ. μέτζο σοπράνο [< ιταλ. mezzosoprano] | |
| 30523 | μεσοχείμωνα | με-σο-χεί-μω-να επίρρ. (λαϊκό): στο μέσο του χειμώνα: Βγήκε με το κοντομάνικο ~. ΣΥΝ. καταχείμωνα ΑΝΤ. κατακαλόκαιρα, μεσοκαλόκαιρα | |
| 30524 | μεσοχείμωνο | με-σο-χεί-μω-νο ουσ. (ουδ.) (λαϊκό-λογοτ.): τα μέσα του χειμώνα. ΣΥΝ. καταχείμωνο ΑΝΤ. κατακαλόκαιρο, μεσοκαλόκαιρο [< μεσν. μεσοχείμωνον] | |
| 30525 | μεσοχρονίς | με-σο-χρο-νίς επίρρ. (λαϊκό): στη μέση της χρονιάς. Βλ. -ίς. | |
| 30526 | μεσοχώρι | με-σο-χώ-ρι ουσ. (ουδ.) & μισοχώρι (λαϊκό): κεντρική πλατεία χωριού. | |
| 30527 | μεσοωκεάνιος | , α, ο με-σο-ω-κε-ά-νι-ος επίθ.: μόνο στο ● ΣΥΜΠΛ.: μεσοωκεάνια ράχη: ΓΕΩΛ. υπερυψωμένο τμήμα του θαλάσσιου πυθμένα, μήκους εκατοντάδων χιλιομέτρων, που αποτελεί το όριο μεταξύ δύο λιθοσφαιρικών πλακών της Γης που αποκλίνουν μεταξύ τους: η ~ ~ του Ατλαντικού. [< αγγλ. mid-ocean ridge, 1961] | |
| 30528 | μεσπιλέα | με-σπι-λέ-α ουσ. (θηλ.) (λόγ.): ΒΟΤ. μουσμουλιά: ~ η γερμανική/η ιαπωνική. [< μτγν. μεσπιλέα] |
Πανεπιστημίου 28, 106 79, Αθήνα
210 3664700
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Αθήνα 2023.
Τρίστηλο με έγχρωμα λήμματα, σε χαρτί βίβλου των 60γρ. διαστάσεων 21 x 29,50 εκατοστά.
© 2022 ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ