| ID | Λήμμα | Ερμηνεία | |
|---|---|---|---|
| 36041 | οκταψήφιος | , α, ο & οχταψήφιος βλ. οκτα-, -ψήφιος | |
| 36042 | οκτάωρος | , η, ο [ὀκτάωρος] ο-κτά-ω-ρος επίθ. & (προφ.) οχτάωρος: που έχει διάρκεια οκτώ ωρών: ~ος: ύπνος. ~η: βάρδια/εργασία/πτήση. Σε ~η βάση. Βλ. -ωρος. ● Ουσ.: οκτάωρο {-ου (λόγ.) -ώρου} (το): το καθιερωμένο, επίσημο όριο ημερήσιας εργασιακής απασχόλησης· χρονικό διάστημα οκτώ ωρών: ελαστικοποίηση του ~ου.|| Κοιμήθηκε ένα ~. | |
| 36043 | οκταώροφος | , η, ο & οχταώροφος βλ. οκτα-, -ώροφος | |
| 36044 | οκτέτο | [ὀκτέτο ] ο-κτέ-το ουσ. (ουδ.): ΜΟΥΣ. σύνθεση για οκτώ όργανα ή φωνές· κατ΄επέκτ. οκταμελής ομάδα εκτελεστών που ερμηνεύει αντίστοιχες συνθέσεις: ~ εγχόρδων/πνευστών. Βλ. κουαρτέτο. [< γαλλ. octette, ιταλ. ottetto] | |
| 36045 | οκτώ | [ὀκτώ] ο-κτώ αριθμητ. απόλ. {άκλ.} & (προφ.) οχτώ 1. ο ακέραιος αριθμός 8 ή το σύνολο 8 μονάδων: ~ διά/επί/πλην/συν δύο. ~ ετών/μηνών. ~ τοις εκατό (8%). ~ προς ένα (8:1).|| (ως επίθ.) ~ ευρώ/μέρες/ώρες (= οκτάωρο). 2. όγδοος: κεφάλαιο ~. ~ του μηνός. Στη σελίδα ~. Η ομάδα έβαλε γκολ στο ~ (: όγδοο λεπτό). ● Ουσ.: οκτώ (το) 1. ο ακέραιος αριθμός 8, το σύμβολό του και οτιδήποτε τον φέρει ως διακριτικό του: Μέτρησε μέχρι το ~. (ως βαθμός:) Μου έβαλε/πήρα ~.|| Το ~ καρό (: χαρτί της τράπουλας). Μένει στο ~ της οδού ... 2. (+ στα/τα) η ηλικία των οκτώ ετών: Έκλεισε/πάτησε τα ~. Μπήκε στα ~. 3. το έτος 1908 ('08) ή γενικότ. το όγδοο έτος κάθε αιώνα: Γεννήθηκε το ~. ● ΣΥΜΠΛ.: Ομάδα των Επτά/Οκτώ βλ. ομάδα [< αρχ. ὀκτώ] | |
| 36046 | οκτω- & οκτώ- | βλ. οκτα- | |
| 36047 | οκτωβριανός | , ή, ό [ὀκτωβριανός] ο-κτω-βρι-α-νός επίθ. & (προφ.) οχτωβριανός & (σπάν.) οκτωβριάτικος, η, ο: που τοποθετείται χρονικά στον μήνα Οκτώβριο: ~ό: πρωινό. ● ΣΥΜΠΛ.: Οκτωβριανή/Ρωσική Επανάσταση: ΙΣΤ. η επανάσταση των Μπολσεβίκων (1917), η οποία οδήγησε στην ανατροπή του τσαρικού καθεστώτος. [< γαλλ. d΄Octobre] | |
| 36048 | Οκτώβριος | [Ὀκτώβριος] Ο-κτώ-βρι-ος ουσ. (αρσ.) {Οκτωβρίου} & εσφαλμ. Οκτώμβριος & (προφ.) Οκτώβρης: ο δέκατος μήνας του χρόνου και ο δεύτερος του φθινοπώρου. [< μτγν. Ὀκτώβριος] | |
| 36049 | οκτωηχία | βλ. οκταηχία | |
| 36050 | οκτώηχος | [ὀκτώηχος] ο-κτώ-η-χος ουσ. (θηλ.) & (λαϊκό) οκτωήχι (το) 1. ΕΚΚΛΗΣ. (με κεφαλ. το αρχικό Ο) Παρακλητική. || Μικρή ~ (: λειτουργικό βιβλίο της Ορθόδοξης Εκκλησίας στο οποίο περιέχονται οκτώ αναστάσιμες ακολουθίες, η καθεμία σε διαφορετικό ήχο, οι οποίες περιλαμβάνουν τους ύμνους που ψάλλονται στους ναούς κάθε Κυριακή). 2. ΜΟΥΣ. οκταηχία. [< μεσν. οκτώηχος] | |
| 36051 | ολάκερος | , η, ο [ὁλάκερος] ο-λά-κε-ρος επίθ. (λαϊκό-λογοτ.): ολόκληρος. [< μεσν. ολάκερος] | |
| 36052 | ολάνθιστος | , η, ο [ὁλάνθιστος] ο-λάν-θι-στος επίθ. (συνήθ. λογοτ.-επιτατ.): γεμάτος με λουλούδια: ~ος: κήπος. ~η: φύση. ~ες: αμυγδαλιές. Βλ. κατάφυτος. | |
| 36053 | ολάνοιχτος | , η, ο [ὁλάνοιχτος] ο-λά-νοι-χτος επίθ. & ολάνοικτος (λογοτ.-επιτατ.): ορθάνοιχτος: ~η: πόρτα. ~ο: παράθυρο. ~α: πανιά (πλοίου).|| ~ο: στόμα. ~α: μάτια.|| (μτφ.) ~η: καρδιά. [< μεσν. ολάνοικτος] | |
| 36054 | ολάσπρος | , η, ο βλ. ολόασπρος | |
| 36055 | όλβιος | , α, ο [ὄλβιος] όλ-βι-ος επίθ. (λόγ.): ευτυχής, μακάριος, ευδαίμων. Βλ. τρισ~. [< αρχ. ὄλβιος] | |
| 36056 | όλβος | [ὄλβος] όλ-βος ουσ. (αρσ.) (σπάν.-λόγ.): υλική ή ψυχική ευδαιμονία. [< αρχ. ὄλβος] | |
| 36057 | ολέ & όλε | επιφών. (νεαν. αργκό, συχνά επαναλαμβανόμενο): για να δηλωθεί ενθάρρυνση, ένθερμη επιδοκιμασία ή υποστήριξη: ομαδάρα ~! Πβ. ζήτω. [< ισπ. ole, γαλλ. olé, 1919, αγγλ. ~, 1922] | |
| 36058 | ολέθριος | , α, ο [ὀλέθριος] ο-λέ-θρι-ος επίθ.: που προκαλεί τεράστια ή ολική καταστροφή: ~ος: πόλεμος/ρόλος. ~α: απόφαση/επίδραση/επιλογή/πολιτική/πορεία. ~ο: πάθος/πλήγμα. ~οι: χειρισμοί. ~ες: επιπτώσεις/συνέπειες. Το σφάλμα του αποδείχθηκε ~ο (= μοιραίο). ΣΥΝ. καταστροφικός ● επίρρ.: ολέθρια [< αρχ. ὀλέθριος] | |
| 36059 | όλεθρος | [ὄλεθρος] ό-λε-θρος ουσ. (αρσ.) {ολέθρ-ου}: αφανισμός, εξόντωση: οικολογικός/οικονομικός/πυρηνικός/πύρινος ~. Εικόνες/πορεία/τοπίο ~ου. Προκαλεί/σκορπίζει/σπέρνει/φέρνει τον ~ο (πβ. θάνατος). Ο ~ του πολέμου. Όπλα μαζικού ~ου. Πβ. καταστροφή, χαλασμός.|| (μτφ.) Ψυχικός ~. Ο ~ του χωρισμού. Πβ. συντριβή. [< αρχ. ὄλεθρος] | |
| 36060 | ολετήρας | [ὀλετήρας] ο-λε-τή-ρας ουσ. (αρσ.) (λόγ.): καταστροφέας: Ο ~ της εμπορευματοποίησης. ~ες του έθνους. Πβ. εξολοθρευτής. Βλ. -τήρας. ΑΝΤ. σωτήρας (1) [< αρχ. ὀλετήρ] |
Πανεπιστημίου 28, 106 79, Αθήνα
210 3664700
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Αθήνα 2023.
Τρίστηλο με έγχρωμα λήμματα, σε χαρτί βίβλου των 60γρ. διαστάσεων 21 x 29,50 εκατοστά.
© 2022 ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ