| ID | Λήμμα | Ερμηνεία | |
|---|---|---|---|
| 38146 | παντο- | & παντ- & πανθ- πρόθημα με τη σημασία 1. όλα, τα πάντα: παντο-πωλείο.|| Παντο-γνώστης. Πανθ-ομολογούμενος.|| Παντο-ειδής (: κάθε είδους). 2. πάρα πολύ: παντο-δύναμος. Παντ-έρημος. | |
| 38147 | παντογνωσία | πα-ντο-γνω-σί-α ουσ. (θηλ.) (λόγ.): κατοχή όλων των γνώσεων: (ΘΕΟΛ.) Η ~ του Θεού. Πβ. πανσοφία. Βλ. -γνωσία. [< γαλλ. omniscience] | |
| 38148 | παντογνώστης | πα-ντο-γνώ-στης ουσ. (αρσ.) 1. {θηλ. παντογνώστρια} (επιτατ.) που γνωρίζει τα πάντα: Δεν ισχυρίζομαι ότι είμαι ~, αλλά έχω άποψη επί του θέματος.|| (ειρων.) Μιλά με ύφος ~η. Πβ. ξερόλας, φωστήρας. Βλ. -γνώστης. 2. ΕΚΚΛΗΣ. (με κεφαλ. Π) προσωνυμία του Θεού. Πβ. πάνσοφος. ● ΣΥΜΠΛ.: παντογνώστης αφηγητής: ΛΟΓΟΤ. που γνωρίζει τα πάντα, αλλά δεν μετέχει στη δράση, δηλ. δεν είναι ένα από τα πρόσωπα της ιστορίας. Βλ. μηδενική εστίαση., φωτεινός παντογνώστης βλ. φωτεινός [< μεσν. παντογνώστης, γαλλ. omniscient] | |
| 38149 | παντογράφος | πα-ντο-γρά-φος ουσ. (αρσ.) ΤΕΧΝΟΛ. 1. συσκευή αντιγραφής σχεδίου, εικόνας ή/και τρισδιάστατης μορφής σε οποιαδήποτε κλίμακα. 2. συσκευή παροχής ρεύματος σε σιδηροδρομικές ή τροχιοδρομικές ηλεκτράμαξες και ηλεκτροκίνητες αυτοκινητάμαξες. Βλ. -γράφος. [< μεσν. παντογράφος 'που γράφει τα πάντα', γαλλ. pantographe, αγγλ. pantograph] | |
| 38150 | παντοδυναμία | πα-ντο-δυ-να-μί-α ουσ. (θηλ.): απόλυτη δύναμη, ισχύς: (ΘΕΟΛ.) η ~ του Θεού.|| (μτφ.-επιτατ.) Η ~ του χρήματος. Πβ. παντοκρατορία. | |
| 38151 | παντοδύναμος | , η, ο πα-ντο-δύ-να-μος επίθ.: (επιτατ.) που διαθέτει πολύ μεγάλη δύναμη, ισχύ: ~η: αυτοκρατορία/χώρα. ~ο: ένστικτο/σύστημα. ΣΥΝ. πανίσχυρος ● Ουσ.: Παντοδύναμος (ο): ΕΚΚΛΗΣ. προσωνυμία του Θεού. [< μτγν. παντοδύναμος] | |
| 38152 | παντοειδής | , ής, ές πα-ντο-ει-δής επίθ. (λόγ.): κάθε είδους, ποικίλος: ~είς: διώξεις. ~ή: συμφέροντα. Πβ. παντοίος, ποικιλόμορφος. Βλ. -ειδής. ● επίρρ.: παντοειδώς [-ῶς] [< μεσν. παντοειδής] | |
| 38153 | παντοθενικός | , ή, ό πα-ντο-θε-νι-κός επίθ.: μόνο στο ● ΣΥΜΠΛ.: παντοθενικό οξύ: ΒΙΟΛ.- ΙΑΤΡ. υδατοδιαλυτή βιταμίνη (Β5) του συμπλέγματος βιταμινών Β. (σύμβ. C9H17NO5). Πβ. πανθενόλη. [< αγγλ. pantothenic acid, 1933] [< γαλλ. pantothénique, περ. 1935] | |
| 38154 | παντοίος | , α, ο [παντοῖος] πα-ντοί-ος επίθ. {συνήθ. στον πλήθ.} (σπάν.-αρχαιοπρ.): παντοειδής, ποικίλος: ~οι: τρόποι. ~α: μέσα. [< αρχ. παντοῖος] | |
| 38155 | παντοιοτρόπως | πα-ντοι-ο-τρό-πως επίρρ. (αρχαιοπρ.): με κάθε μέσο, τρόπο. Πβ. ποικιλοτρόπως. [< μτγν. παντοιοτρόπως] | |
| 38156 | Παντοκράτορας | Πα-ντο-κρά-το-ρας ουσ. (αρσ.) & (λόγ.) Παντοκράτωρ 1. ΕΚΚΛΗΣ. προσωνυμία του Θεού ή του Χριστού. Βλ. -κράτορας. 2. ΚΑΛ. ΤΕΧΝ. καθορισμένη απεικόνιση του Ιησού Χριστού, στον τρούλο των ορθόδοξων εκκλησιών ή σε φορητές εικόνες, στην οποία αγιογραφείται με χρυσό φωτοστέφανο, με το δεξί Του χέρι να ευλογεί και με το αριστερό να κρατά το Ευαγγέλιο πάνω στο στήθος. [< μτγν. παντοκράτωρ] | |
| 38157 | παντοκρατορία | πα-ντο-κρα-το-ρί-α ουσ. (θηλ.) (λόγ.): απόλυτη κυριαρχία. Πβ. παντοδυναμία. Βλ. αυτο-, κοσμο-κρατορία. [< μτγν. παντοκρατορία] | |
| 38158 | παντομίμα | πα-ντο-μί-μα ουσ. (θηλ.) 1. ΘΕΑΤΡ. είδος ή δρώμενο κατά το οποίο η δράση δεν παρουσιάζεται με λόγια, αλλά με μίμηση, χειρονομίες και εκφράσεις του προσώπου των ηθοποιών ή/και των χορευτών. Πβ. μιμόδραμα. 2. (κατ' επέκτ.) παιχνίδι στο οποίο οι παίκτες εκφράζονται μόνο με μιμητικές κινήσεις και χειρονομίες, με στόχο να περιγράψουν συνήθ. τον τίτλο μιας ταινίας. Βλ. ταμπλό-βιβάν. [< γαλλ. pantomime > ιταλ. pantomima < λατ. pantomimus < μτγν. παντόμιμος] | |
| 38159 | παντοπωλείο | [παντοπωλεῖο] πα-ντο-πω-λεί-ο ουσ. (ουδ.): κατάστημα πώλησης αγαθών πρώτης ανάγκης (κυρ. τροφίμων) και καθημερινής οικιακής χρήσης. Πβ. μίνι-μάρκετ. Βλ. -πωλείο, σούπερ μάρκετ.|| Κοινωνικό ~ (: παρέχει δωρεάν είδη ~ου, αλλά και ρούχα, παιχνίδια σε άπορες οικογένειες, που επιλέγονται από τις κοινωνικές υπηρεσίες των δήμων). ΣΥΝ. μπακάλικο || (στην Κύπρο) λαϊκή αγορά. [< μτγν. παντοπωλεῖον] | |
| 38160 | παντοπώλης | πα-ντο-πώ-λης ουσ. (αρσ.) {σπάν. θηλ. παντοπώλισσα}: ιδιοκτήτης παντοπωλείου. Βλ. -πώλης. ΣΥΝ. μπακάλης (1) [< μτγν. παντοπώλης] | |
| 38161 | παντορροϊκός | , ή, ό πα-ντορ-ρο-ϊ-κός επίθ. (λόγ.): που διοχετεύει ή συλλέγει όμβρια ύδατα και ακάθαρτα λύματα: ~ός: αγωγός. ~ό: δίκτυο/σύστημα. | |
| 38162 | πάντοτε | πά-ντο-τε επίρρ. (εμφατ.): πάντα: Διαβάζω ~ τις οδηγίες, πριν χρησιμοποιήσω ένα φάρμακο.|| Το σπίτι μου θα είναι ~ ανοικτό για σένα. Έχω ~ μαζί μου την αστυνομική μου ταυτότητα. Πβ. διαρκώς, συνέχεια.|| Προσέχετε ~, όταν (= κάθε φορά που ...) οδηγείτε σε βρεγμένο δρόμο. ● ΦΡ.: εν παντί και πάντοτε βλ. πας, πάσα, παν [< αρχ. πάντοτε] | |
| 38163 | παντοτινός | , ή, ό πα-ντο-τι-νός επίθ.: που διαρκεί, υπάρχει για πάντα: ~ός: έρωτας. ~ή: αγάπη/ευγνωμοσύνη/φιλία. Πβ. αθάνατος. ΣΥΝ. αιώνιος (1) ΑΝΤ. εφήμερος, πρόσκαιρος, προσωρινός ● επίρρ.: παντοτινά (λογοτ.): ~ δικός σου. [< μεσν. παντοτινός] | |
| 38164 | παντού | [παντοῦ] πα-ντού επίρρ.: σε κάθε μέρος, σημείο, τόπο: Έψαξα ~, αλλά δεν βρήκα τα κλειδιά μου! Έχει ~ φίλους.|| Από ~ έβγαινε καπνός. Πβ. ολούθε.|| Αυτόν τον καιρό ζορίζεται από ~ (: από όλες τις πλευρές). Πιεσμένος από ~ (: από όλους), ο πρόεδρος υπέβαλε την παραίτησή του.|| Πονάω ~ (: σε όλο το σώμα)! Πβ. απανταχού, πανταχού. ΑΝΤ. πουθενά (1) ● ΦΡ.: παντού και πάντα: σε κάθε μέρος και σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή: Έχω το δικαίωμα να εκφράζω ελεύθερα τη γνώμη μου ~ ~. ~ ~ έχει μαζί του ένα φυλαχτό (: όπου κι αν πηγαίνει)., παντού τα πάντα (προφ.): για δυσάρεστες καταστάσεις που ισχύουν σε όλους τους χώρους ή τομείς., πάει παντού βλ. πηγαίνω & πάω, χώνομαι παντού ή χώνω τη μύτη/τη μούρη/την ουρά μου παντού [< μεσν. παντού] | |
| 38165 | παντουρκισμός | πα-ντουρ-κι-σμός ουσ. (αρσ.): ΠΟΛΙΤ. θεωρία, κίνημα υπέρ της ένωσης όλων των τουρκόφωνων λαών της Ασίας. Βλ. -ισμός. [< αγγλ. Pan-Turkism] |
Πανεπιστημίου 28, 106 79, Αθήνα
210 3664700
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Αθήνα 2023.
Τρίστηλο με έγχρωμα λήμματα, σε χαρτί βίβλου των 60γρ. διαστάσεων 21 x 29,50 εκατοστά.
© 2022 ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ