| ID | Λήμμα | Ερμηνεία | |
|---|---|---|---|
| 40359 | πιθανολόγημα | πι-θα-νο-λό-γη-μα ουσ. (ουδ.) (λόγ.): λόγος, άποψη που μπορεί να θεωρηθεί πιθανή. Πβ. εικασία, υπόθεση. [< μτγν. πιθανολόγημα] | |
| 40360 | πιθανολόγηση | πι-θα-νο-λό-γη-ση ουσ. (θηλ.): (κυρ. σε νομικά κείμενα) η ενέργεια ή/και το αποτέλεσμα του πιθανολογώ: ~ των ισχυρισμών/ποινικής ευθύνης/τέλεσης αξιόποινης πράξης. | |
| 40361 | πιθανολογία | πι-θα-νο-λο-γί-α ουσ. (θηλ.): διατύπωση απόψεων που στηρίζονται σε εικασίες, πιθανότητες· συνεκδ. υπόθεση. Πβ. εικοτολογία. Βλ. -λογία. [< αρχ. πιθανολογία ‘πιεστική ή αληθοφανής επιχειρηματολογία’] | |
| 40362 | πιθανολογικός | , ή, ό πι-θα-νο-λο-γι-κός επίθ.: που σχετίζεται με πιθανολογίες, εικασίες: ~ή: αιτιότητα/περιγραφή/προσέγγιση. Η πρόβλεψη έχει πάντα ~ό χαρακτήρα. [< μτγν. πιθανολογικός] | |
| 40363 | πιθανολογώ | [πιθανολογῶ] πι-θα-νο-λο-γώ ρ. (μτβ.) {πιθανολογ-είς ... | πιθανολόγ-ησε, -είται, -ήθηκε, -ώντας} (λόγ.): κάνω εικασίες, υποθέτω: ~ ότι έχει ήδη φτάσει. ~ούμε την αίσια έκβαση της δίκης. Βλ. -λογώ. ΣΥΝ. εικάζω, εικοτολογώ ● Παθ.: πιθανολογείται: θεωρείται πιθανό: ~ ότι θα ασκηθεί έφεση. ~ούνται δραματικές εξελίξεις/σημαντικές ανακατατάξεις. ΣΥΝ. εικάζεται [< αρχ. πιθανολογῶ ‘μιλώ με πειστικό τρόπο’] | |
| 40364 | πιθανόν | πι-θα-νόν επίρρ.: ίσως, μπορεί: ~ να το ξέχασε. Η ασθένεια ~ οφείλεται σε κάποιον ιό. ΣΥΝ. ενδεχομένως, πιθανώς [< αρχ. πιθανόν] | |
| 40365 | πιθανός | , ή, ό πι-θα-νός επίθ.: που είναι δυνατό να συμβεί, να πραγματοποιηθεί: ~ός: κίνδυνος/στόχος (επίθεσης). ~ή: αύξηση της τιμής (του πετρελαίου)/εξέλιξη/ερμηνεία. ~ό: κρούσμα/πρόβλημα. Διερευνά όλες τις ~ές εκδοχές/λύσεις/περιπτώσεις/συνέπειες.|| Αυτά που εξιστόρησε φαίνονται ~ά (= αληθοφανή). ΣΥΝ. ενδεχόμενος ΑΝΤ. απίθανος (1) ● ΦΡ.: είναι πιθανό: για κάτι που μπορεί να γίνει: ~ ~ (= ενδέχεται) να/ότι ... Το πιθανότερο είναι πως ... [< αρχ. πιθανός ‘πειστικός, ευλογοφανής’] | |
| 40366 | πιθανότητα | πι-θα-νό-τη-τα ουσ. (θηλ.) 1. η δυνατότητα να συμβεί κάτι: αυξημένη/μειωμένη/μηδενική/σοβαρή ~. ~ επιτυχίας/σφάλµατος (βλ. περιθώριο). Ανύπαρκτες/μηδαμινές ~ες. Αποκλείεται η ~ (= δεν υπάρχει περίπτωση) να ... Αναμένονται νεφώσεις, με μικρή ~ βροχής. Υπάρχουν ελάχιστες ~ες/δεν υπάρχει (καμία) ~ ίασης/να εγκριθεί το σχέδιο. Εξαντλούνται/εξετάζονται όλες οι ~ες. Έχει πολλές ~ες να κερδίσει.|| Διαγνωστική ~. Βλ. -ότητα. ΣΥΝ. ενδεχόμενο 2. ΣΤΑΤΙΣΤ. (σύμβ. P) συχνότητα εμφάνισης ενός τυχαίου γεγονότος προς το σύνολο όλων των δυνατών περιπτώσεων: δεσμευμένη (ή υπό συνθήκη)/ολική ~. Κατανομή/μέτρο/πυκνότητα/συνάρτηση ~ας. Βλ. τυχαιότητα. ● ΣΥΜΠΛ.: Θεωρία (των) Πιθανοτήτων & (προφ.) Πιθανότητες: ΜΑΘ. που έχει ως αντικείμενό της την κατασκευή μαθηματικών μοντέλων για την πρόβλεψη τυχαίων φαινομένων· κατ΄επέκτ. ο αντίστοιχος κλάδος. Βλ. πείραμα τύχης, συνάρτηση κατανομής, τυχαία μεταβλητή. [< γαλλ. Théorie des Probabilités ] , νόμος των πιθανοτήτων: ΜΑΘ. ο στατιστικός υπολογισμός των προϋποθέσεων να εκδηλωθεί ένα φαινόμενο, με βάση τον οποίο κάτι θεωρείται πιθανό ή απίθανο: σύμφωνα με τον ~ο ~ ... ● ΦΡ.: κατά πάσα πιθανότητα & (λόγ.) κατά πάσαν πιθανότητα: για κάτι που είναι σχεδόν βέβαιο· πιθανότατα: Το ατύχημα οφείλεται, ~ ~ στις κακές καιρικές συνθήκες. ~ ~, θα έρθει. [< αρχ. πιθανότης ‘πειστικότητα, αξιοπιστία’, γαλλ. probabilité] | |
| 40367 | πιθανοτικός | , ή, ό πι-θα-νο-τι-κός επίθ.: ΣΤΑΤΙΣΤ. που σχετίζεται με πιθανότητες: ~ός: αλγόριθμος. ~ή: μέθοδος/προσέγγιση. ~ό: μοντέλο. ΣΥΝ. πιθανοθεωρητικός [< αγγλ. probabilistic] | |
| 40368 | πιθανοφάνεια | πι-θα-νο-φά-νει-α ουσ. (θηλ.): ΣΤΑΤΙΣΤ. συνάρτηση που καθορίζει άγνωστες παραμέτρους βάσει γνωστών αποτελεσμάτων, δηλ. πόσο πιθανοί είναι οι συντελεστές που εκτιμώνται κατά την παρατήρηση των δεδομένων: μέθοδος μέγιστης ~ας. Λόγος ~ών. Πβ. δεσμευμένη πιθανότητα. [< αγγλ. likelihood, 1922] | |
| 40369 | πιθανώς | [πιθανῶς] πι-θα-νώς επίρρ. (λόγ.): πιθανόν. [< αρχ. πιθανῶς] | |
| 40370 | πιθάρι | πι-θά-ρι ουσ. (ουδ.) {πιθαριού}: μεγάλο κεραμικό αγγείο με φαρδύ στόμιο και συνήθ. μικρές λαβές, που χρησιμεύει για την αποθήκευση και διατήρηση υγρών ή ξηρών προϊόντων: μικρό ~ (= κιούπι). ~ με νερό. Πβ. κουρούπι. ΣΥΝ. πίθος ● Υποκ.: πιθαράκι (το) [< μεσν. πιθάρι(ον)] | |
| 40371 | πιθηκάνθρωπος | πι-θη-κάν-θρω-πος ουσ. (αρσ.) 1. ΑΝΘΡΩΠ. ανθρωποειδές που ανήκει στο είδος του χόμο ερέκτους και θεωρείται ως ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στους ανθρώπους και τον πίθηκο. Βλ. προάνθρωπος. 2. (μτφ.-μειωτ.) πολύ άσχημος άνδρας. Βλ. -άνθρωπος. [< γερμ. Pithecanthropus, γαλλ. pithécanthrope] | |
| 40372 | πιθηκίζω | πι-θη-κί-ζω ρ. (αμτβ. κ. μτβ.) (μειωτ.): μιμούμαι με αδέξιο και άκομψο τρόπο: ~ει καθετί ξενόφερτο. Παπαγαλίζουν και ~ουν. ΣΥΝ. μαϊμουδίζω [< αρχ. πιθηκίζω, γαλλ. singer] | |
| 40373 | πιθηκίσιος | , ια, ιο πι-θη-κί-σιος επίθ.: που μοιάζει ή σχετίζεται με πίθηκο: ~ια: φάτσα. ~ιες: κραυγές. Βλ. -ίσιος. | |
| 40374 | πιθηκισμός | πι-θη-κι-σμός ουσ. (αρσ.) (μειωτ.): η ενέργεια ή/και το αποτέλεσμα του πιθηκίζω: ~ ξένων προτύπων (πβ. ξενομανία). Βλ. -ισμός. ΣΥΝ. μαϊμούδισμα [< αρχ. πιθηκισμός, γαλλ. singerie] | |
| 40375 | πιθηκοειδής | , ής, ές πι-θη-κο-ει-δής επίθ. (λόγ.): που έχει χαρακτηριστικά παρόμοια με αυτά του πιθήκου: ~ές: πλάσμα. Βλ. -ειδής. ΣΥΝ. πιθηκόμορφος ● Ουσ.: πιθηκοειδές (το): ΖΩΟΛ. έμβιο ον που ανήκει στην ίδια οικογένεια με τον πίθηκο ή του μοιάζει: μεγάλα ~ή. Απολιθώματα ~ών. [< γαλλ. simien] [< αρχ. πιθηκοειδής, γαλλ. pithécoïde, αγγλ. pithecoid] | |
| 40376 | πιθηκόμορφος | , η, ο πι-θη-κό-μορ-φος επίθ.: που μοιάζει με πίθηκο ή έχει τα χαρακτηριστικά του. Βλ. -μορφος. ΣΥΝ. πιθηκοειδής [< μτγν. πιθηκόμορφος] | |
| 40377 | πιθηκομούρης | , α, ικο πι-θη-κο-μού-ρης επίθ. (προφ.- μτφ.-μειωτ.): που το πρόσωπό του μοιάζει με πιθήκου, ασχημομούρης. Πβ. χιμπατζής. | |
| 40378 | πίθηκος | πί-θη-κος ουσ. (αρσ.) {πιθήκ-ου | -ων, -ους· (σπάν.-θηλ.) πιθηκίνα} 1. ΖΩΟΛ. πρωτεύον θηλαστικό της οικογένειας των ανθρωποειδών, με τρίχωμα παντού εκτός από το πρόσωπο, προτεταμένες γνάθους και χαρακτηριστική μακριά μυώδη ουρά, που το βοηθά να κρεμιέται από τα δέντρα: δενδρόβιος ~. (βλ. ουρακοτάγκος, ταμαρίνος). Αγέλη ~ων. Πβ. μαϊμού. Βλ. αυστραλο~, γίββωνας, γορίλας, λεμούριος, μπαμπουίνος, ρήσος, χιμπατζής.|| Με θράσος/ύφος χιλίων ~ων. 2. (μτφ.-μειωτ.) πολύ τριχωτός ή άσχημος άνδρας. ● Υποκ.: πιθηκάκι (το) [< αρχ. πίθηκος] |
Πανεπιστημίου 28, 106 79, Αθήνα
210 3664700
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Αθήνα 2023.
Τρίστηλο με έγχρωμα λήμματα, σε χαρτί βίβλου των 60γρ. διαστάσεων 21 x 29,50 εκατοστά.
© 2022 ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ