| ID | Λήμμα | Ερμηνεία | |
|---|---|---|---|
| 43417 | πρωτοκόλληση | πρω-το-κόλ-λη-ση ουσ. (θηλ.): ΓΡΑΦΕΙΟΚΡ. εγγραφή, καταχώριση στο πρωτόκολλο: ~ αίτησης/εγγράφου. Ημερομηνία ~ης. | |
| 43418 | πρωτοκολλητής | πρω-το-κολ-λη-τής ουσ. (αρσ.): υπάλληλος υπεύθυνος για την πρωτοκόλληση εγγράφων. | |
| 43419 | πρωτόκολλο | πρω-τό-κολ-λο ουσ. (ουδ.) {πρωτοκόλλ-ου} 1. ΓΡΑΦΕΙΟΚΡ. επίσημο βιβλίο δημόσιας υπηρεσίας στο οποίο καταχωρείται κάθε εισερχόμενο ή εξερχόμενο έγγραφο με αύξοντα αριθμό και ημερομηνία παραλαβής ή αποστολής· συνεκδ. το τμήμα που είναι υπεύθυνο για αυτό και το γραφείο στο οποίο στεγάζεται· ειδικότ. έγγραφο με το οποίο βεβαιώνεται επισήμως διοικητική πράξη: ηλεκτρονικό ~. ~ αλληλογραφίας.|| (με κεφαλ. Π) Τμήμα Διοικητικής Μέριμνας και ~ου. Εργάζεται στο ~.|| ~ παράδοσης-παραλαβής (: που συντάσσεται κατά την παράδοση υπηρεσίας από τον υπάλληλο που αποχωρεί στον νέο υπάλληλο). 2. διεθνής συμφωνία που προστίθεται σε συνθήκη ή σύμβαση: βιομηχανικό/πρόσθετο/χρηματοδοτικό ~. ~ συνεργασίας. Προαιρετικό ~ στη Σύμβαση για τα δικαιώματα του παιδιού. Το ~ επικυρώθηκε από την ολομέλεια της Βουλής. Το ~ τέθηκε σε ισχύ. Κοινό ~ υπέγραψαν οι επικεφαλής των δύο αντιπροσωπειών. Οι υποχρεώσεις της χώρας, όπως προκύπτουν από το ~. 3. το σύνολο των κανονισμών που ρυθμίζουν τις διπλωματικές σχέσεις των κρατών και κατ' επέκτ. κανόνες εθιμοτυπίας: Καταργώ/παραβιάζω/τηρώ το ~. Στρώθηκε κόκκινο χαλί, όπως ορίζει το ~. 4. σύνολο τυποποιημένων οδηγιών και κανόνων που έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα για την εκτέλεση συγκεκριμένης λειτουργίας ή διδικασίας: (ΙΑΤΡ.) θεραπευτικό/κλινικό/υγειονομικό ~. 5. ΠΛΗΡΟΦ. οι κανόνες που διέπουν τη μετάδοση δεδομένων ή την εκτέλεση άλλων λειτουργιών σε ένα δίκτυο υπολογιστών ή σε άλλο σύστημα επικοινωνίας: ~ HTTP. ~ του διαδικτύου/μεταφοράς/σύνδεσης. ~α δρομολόγησης/ψηφιακής επικοινωνίας. Ευέλικτο ~ πολλαπλής πρόσβασης. ● ΣΥΜΠΛ.: αριθμός πρωτοκόλλου: ΓΡΑΦΕΙΟΚΡ. ο αύξων αριθμός με τον οποίο καταχωρείται έγγραφο στο επίσημο βιβλίο δημόσιας υπηρεσίας: ~ ~ απόφασης/πιστοποιητικού. ~ ~ δήμου/νομαρχίας/φορέα. Αναγράφεται/δίνεται/συμπληρώνεται ~ ~. Η αίτηση δεν έφερε ~ό ~. Η συμβολαιογραφική πράξη κατατέθηκε στο υπουργείο με ~ό ~ ... (ακρ. ΑΠ). [< μτγν. πρωτόκολλον ‘το πρώτο τμήμα παπυρικού κυλίνδρου’ 2,3: γαλλ. protocole 5: αγγλ. protocol, 1966] | |
| 43420 | πρωτοκολλώ | [πρωτοκολλῶ] πρω-το-κολ-λώ ρ. (μτβ.) {πρωτοκολλ-ά κ. -εί ... | πρωτοκόλλ-ησε, -άται κ. -είται, -ήθηκε, -ημένος}: καταχωρώ έγγραφο στο πρωτόκολλο: Αίτηση που ~είται από την αρμόδια υπηρεσία. Η επιστολή ~ήθηκε με αριθμό ... [< γαλλ. enregistrer, γερμ. protokollieren] | |
| 43421 | πρωτοκόρη | πρω-το-κό-ρη ουσ. (θηλ.): πρωτότοκη κόρη, πρώτη κόρη. Πβ. κανακαρά. ΣΥΝ. πρωτοθυγατέρα | |
| 43422 | πρωτοκυκλαδικός | , ή, ό πρω-το-κυ-κλα-δι-κός επίθ.: ΑΡΧΑΙΟΛ.-ΙΣΤ. που σχετίζεται με την πρωτοκυκλαδική εποχή: ~ός: οικισμός/πολιτισμός. ~ά: αγγεία. Βλ. μεσο-, υστερο-κυκλαδικός. ● ΣΥΜΠΛ.: πρωτοκυκλαδική εποχή/περίοδος: η πρώιμη χαλκοκρατία (περ. 3200-2000 π.Χ.) στις Κυκλάδες. Βλ. πρωτοελλαδική εποχή/περίοδος. | |
| 43423 | πρωτόλειο | πρω-τό-λει-ο ουσ. (ουδ.) {πρωτολεί-ου} (λόγ.): το πρώτο πνευματικό έργο ενός δημιουργού, συνήθ. λογοτεχνικό, το οποίο παρουσιάζει κατά κανόνα ατέλειες και ελλείψεις. [< αρχ. τά πρωτόλεια 'οι πρώτοι καρποί'] | |
| 43424 | πρωτόλειος | , α, ο πρω-τό-λει-ος επίθ.: που είναι σε πρώιμο στάδιο και συνήθ. έχει ελλείψεις, ατέλειες: ~α: προσπάθεια. ~ο: έργο. ~α: ποιήματα. Ιδέα που βρίσκεται σε ~α (= αρχική) μορφή. [< μτγν. πρωτόλειος, αρχική σημ. ‘τα πρώτα λάφυρα’] | |
| 43425 | πρωτολογία | πρω-το-λο-γί-α ουσ. (θηλ.) (επίσ.): πρώτη αγόρευση ενός ομιλητή για συγκεκριμένο θέμα σε επίσημη συνήθ. συνεδρίαση (στη Βουλή, στο δικαστήριο): ~ βουλευτή/υπουργού. Βλ. δευτερο-, τριτο-λογία. [< αρχ. πρωτολογία] | |
| 43426 | πρωτολογώ | [πρωτολογῶ] πρω-το-λο-γώ ρ. (αμτβ.) {πρωτολογ-εί ... | πρωτολόγ-ησε, -ήσει} (επίσ.): κάνω πρωτολογία: Ο υπουργός είχε τρία λεπτά να ~ήσει. Βλ. δευτερο-, τριτο-λογώ. [< μτγν. πρωτολογῶ] | |
| 43427 | Πρωτομαγιά | Πρω-το-μα-γιά ουσ. (θηλ.): η πρώτη ημέρα του Μαΐου, συνδεδεμένη με τον λαϊκό, παραδοσιακό εορτασμό της άνοιξης. ● ΣΥΜΠΛ.: Εργατική Πρωτομαγιά: η πρώτη Μαΐου που γιορτάζεται διεθνώς ως η ημέρα των εργαζομένων και αποτελεί επίσημη αργία. | |
| 43428 | πρωτομαγιάτικος | , η, ο πρω-το-μα-γιά-τι-κος επίθ.: που σχετίζεται με την Πρωτομαγιά: ~η: απεργία/πορεία/συγκέντρωση. ~ο: στεφάνι. ~ες: εκδηλώσεις. | |
| 43429 | πρωτομάρτυρας | πρω-το-μάρ-τυ-ρας ουσ. (αρσ.) & (λόγ.) πρωτομάρτυς 1. ΕΚΚΛΗΣ. επίσημος τίτλος, προσωνυμία του πρώτου μάρτυρα της χριστιανικής πίστης: ο Άγιος Στέφανος, ο ~. 2. (κατ' επέκτ.) χαρακτηρισμός προσώπου που αγωνίστηκε ή/και θυσιάστηκε πρώτος ή μεταξύ των πρώτων για ένα ιδανικό: ~ες της λευτεριάς. [< μτγν. πρωτομάρτυς] | |
| 43430 | πρωτομάστορας | πρω-το-μά-στο-ρας ουσ. (αρσ.) & (λαϊκό) πρωτομάστορης 1. (παλαιότ.) επικεφαλής ομάδας μαστόρων. ΣΥΝ. αρχιμάστορας (2) 2. (μτφ.) πρωτεργάτης. [< μεσν. πρωτομάστορας] | |
| 43431 | πρωτομηνιά | πρω-το-μη-νιά ουσ. (θηλ.) (λαϊκό): η πρώτη μέρα του μήνα. Βλ. πρωτοχρονιά. ΣΥΝ. αρχιμηνιά [< μτγν. πρωτομηνία] | |
| 43432 | πρωτομινωικός | , ή, ό πρω-το-μι-νω-ι-κός επίθ.: ΑΡΧΑΙΟΛ.-ΙΣΤ. που αναφέρεται ή ανήκει στην πρώτη περίοδο της χαλκοκρατίας και του μινωικού πολιτισμού στην Κρήτη (περ. 2800-2000 π.Χ.): ~ός: οικισμός/τάφος. ~ή: εποχή. Βλ. μεσο-, υστερο-μινωικός. [< αγγλ. early Minoan] | |
| 43433 | πρώτον | [πρῶτον] πρώ-τον επίρρ. (λόγ.): για να δηλωθεί ότι το αναφερόμενο στοιχείο βρίσκεται στην πρώτη θέση σε μια απαρίθμηση, επιχειρηματολογία: κατά ~ ... Ανησυχώ για δύο λόγους: ~ ... και δεύτερον ... Βλ. -ον2, τρίτον. ● ΦΡ.: πρώτον και κύριον βλ. κύριος ● βλ. πρώτος [< αρχ. πρῶτον] | |
| 43434 | πρωτονιακός | , ή, ό πρω-το-νι-α-κός επίθ. & (σπάν.) πρωτονικός, ή, ό: ΦΥΣ.-ΧΗΜ. που σχετίζεται με τα πρωτόνια: ~ή: αγωγιμότητα. [< αγγλ. protonic, γαλλ. protonique, 1928] | |
| 43435 | πρωτόνιο | πρω-τό-νι-ο ουσ. (ουδ.) {πρωτονί-ου | -ων}: ΦΥΣ.-ΧΗΜ. καθένα από τα στοιχειώδη σωματίδια με θετικό ηλεκτρικό φορτίο: Τα~ια μαζί με τα νετρόνια σχηματίζουν τον πυρήνα του ατόμου. Βλ. αδρόνιο, αντι~, ατομικός αριθμός, ηλεκτρ-, νουκλε-όνιο. [< αγγλ. proton, 1920 < αρχ. πρῶτον, γαλλ. ~, 1923] | |
| 43436 | πρωτοξάδελφος, πρωτοξαδέλφη | πρω-το-ξά-δελ-φος ουσ. (αρσ. + θηλ.) & (προφ.) πρωτοξάδερφος, πρωτοξαδέρφη: πρώτος ξάδερφος, πρώτη ξαδέρφη. [< μεσν. πρωτοξάδελφος] |
Πανεπιστημίου 28, 106 79, Αθήνα
210 3664700
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Αθήνα 2023.
Τρίστηλο με έγχρωμα λήμματα, σε χαρτί βίβλου των 60γρ. διαστάσεων 21 x 29,50 εκατοστά.
© 2022 ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ