| ID | Λήμμα | Ερμηνεία | |
|---|---|---|---|
| 52230 | τσιγκούνης | , α, ικο τσι-γκού-νης επίθ./ουσ. {τσιγκούνηδες} & τσιγγούνης: που δύσκολα δίνει ή ξοδεύει χρήματα για οποιονδήποτε σκοπό: Είναι τόσο ~ που μετράει και το τελευταίο ευρώ. (ως ουσ.) Αγόρασε κάτι κι εσύ, βρε ~η! Πβ. εξηνταβελόνης, καβουροτσέπης, μίζερος, σπαγγοραμμένος, σφιχτοχέρης, τσίπης, τσιφούτης, φιλάργυρος, δε(ν) δίνει (ούτε) τ' αγγέλου/τ' Αγίου του νερό. ΑΝΤ. ανοιχτοχέρης.|| (μτφ.-προφ.) ~ στα αισθήματα. ~ στη βαθμολογία/στους επαίνους (= φειδωλός, υπέρμετρα συγκρατημένος). ΑΝΤ. γαλαντόμος, γενναιόδωρος (1), σπάταλος (1), χουβαρντάς ● Μεγεθ.: τσιγκούναρος (ο) [< τουρκ. çingene] | |
| 52231 | τσιγκουνιά | τσι-γκου-νιά ουσ. (θηλ.): η ιδιότητα ή (συνεκδ.-κυρ. στον πληθ.) οι πράξεις του τσιγκούνη: μεγάλη ~. Η ~ του δεν λέγεται/περιγράφεται! Πβ. τσιφουτιά, φιλαργυρία.|| Δεν κάνει ~ιές.|| (μτφ.-προφ.) Συναισθηματική ~ (: ένδειξη μικρότητας). ΑΝΤ. απλοχεριά, γαλαντομία, γενναιοδωρία, σπατάλη | |
| 52232 | τσιγκούνικος | , η, ο τσι-γκού-νι-κος επίθ.: που αναφέρεται στον τσιγκούνη: ~ες: παροχές. Πβ. φειδωλός. ΑΝΤ. απλόχερος, γενναιόδωρος (2) ● επίρρ.: τσιγκούνικα | |
| 52233 | τσιζκέικ | τσιζ-κέ-ικ ουσ. (ουδ.) {άκλ.} & τσιζ κέικ: ΖΑΧΑΡ. γλυκό με τυρί κρέμα πάνω σε βάση από τριμμένο μπισκότο, με επικάλυψη συνήθ. βύσσινο: ~ φούρνου. ~ με φρέσκα φρούτα/φράουλα. Παγωτό με γεύση ~. [< αγγλ. cheesecake, γαλλ. cheese-cake, 1979] | |
| 52234 | τσίζμπεργκερ | τσίζ-μπερ-γκερ ουσ. (ουδ.) {άκλ.} & τσίζμπουργκερ: ΜΑΓΕΙΡ. χάμπουργκερ με τυρί: διπλό ~ (: με δύο μπιφτέκια). ~ με πατάτες τηγανητές. Βλ. μπέργκερ. [< αμερικ. cheeseburger, 1928 < cheese + (ham)burger, γαλλ. ~, 1972] | |
| 52235 | τσικ τσικ | ουσ. (ουδ.) {άκλ.} & τσικ τσακ: ήχος που δηλώνει τρίξιμο ξύλου, τσαλάκωμα χαρτιού, θόρυβο μηχανής ή κόψιμο υλικού: Ακούγεται ένα ~ ~. ΣΥΝ. τσάκα τσούκα [< λ. ηχομιμητ.] | |
| 52236 | τσικάλι | βλ. τσουκάλι | |
| 52237 | τσικλιτάρα | τσι-κλι-τά-ρα ουσ. (θηλ.) (προφ.): ΟΡΝΙΘ. δρυοκολάπτης. | |
| 52238 | τσίκνα | τσί-κνα ουσ. (θηλ.): καπνός και οσμή από ψήσιμο κρέατος κυρ. στα κάρβουνα. Πβ. κνίσα. [< μεσν. τσίκνα] | |
| 52239 | τσικνιάς | τσι-κνιάς ουσ. (αρσ.) (λαϊκό): ΟΡΝΙΘ. διάφορα είδη ερωδιού. Βλ. σταχτο~. Πβ. αργυρο~/γραμμο~/θαλασο~/κρυπτο~/λευκο~/μικρο~/πορφυρο~/σταχτο~. | |
| 52240 | τσικνίζω | τσι-κνί-ζω ρ. (μτβ. κ. αμτβ.) {τσίκνι-σα, τσικνί-σει, -στηκε, -στεί, -σμένος, τσικνίζ-οντας} (προφ.) 1. βγαίνω για φαγητό και διασκέδαση την Τσικνοπέμπτη: Πού θα (το) ~σουμε; 2. ψήνω κρέας, ώστε να μυρίσει τσίκνα: ~σμένα: κοψίδια.|| Οι μπριζόλες ~σαν. | |
| 52241 | τσίκνισμα | τσί-κνι-σμα ουσ. (ουδ.): η ενέργεια ή/και το αποτέλεσμα του τσικνίζω: καλό ~! | |
| 52242 | τσικνόπαπια | τσι-κνό-πα-πια ουσ. (θηλ.): ΟΡΝΙΘ. είδος αγριόπαπιας (επιστ. ονομασ. Aythya fuligula), που έχει λευκή κοιλιά, μαύρο το υπόλοιπο σώμα και χαρακτηριστικό λοφίο, όταν είναι αρσενική, και καφέ χρώμα παντού, όταν είναι θηλυκή. | |
| 52243 | Τσικνοπέμπτη | Τσι-κνο-πέ-μπτη ουσ. (θηλ.) (προφ.): η Πέμπτη της Κρεατινής, η οποία γιορτάζεται με κατανάλωση (τσικνισμένου) κρέατος, κυρ. με έξοδο σε ταβέρνες. | |
| 52244 | τσικό | τσι-κό ουσ. (ουδ.) (τα) {άκλ.}: παιδική ή εφηβική ομάδα ποδοσφαιρικού σωματείου: Μικρός έπαιζε στα ~. [< ισπ. chico] | |
| 52245 | τσίκορε | & (σπάν.) τσικορέ βλ. σικορέ | |
| 52246 | τσικουδιά | τσι-κου-διά ουσ. (θηλ.) 1. ΤΕΧΝΟΛ. ΤΡΟΦ. τσίπουρο που παράγεται κυρ. στην Κρήτη: δυνατή/ζεστή ~. Γιορτή ~ιάς. (συνεκδ., ποτήρι ~:) Οι ~ιές έφταναν η μία μετά την άλλη. Πβ. ρακή. 2. ΒΟΤ. τερέβινθος. | |
| 52247 | τσίκουδο | τσί-κου-δο ουσ. (ουδ.) 1. {στον πληθ.} (διαλεκτ.) στέμφυλα: η απόσταξη των ~ων (βλ. τσικουδιά). 2. ΒΟΤ. ο καρπός της τσικουδιάς: νόστιμα και μυρωδάτα ~α. | |
| 52248 | τσιλημπουρδίζω | βλ. τσιλιμπουρδίζω | |
| 52249 | τσιλημπούρδισμα | βλ. τσιλιμπούρδισμα |
Πανεπιστημίου 28, 106 79, Αθήνα
210 3664700
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Αθήνα 2023.
Τρίστηλο με έγχρωμα λήμματα, σε χαρτί βίβλου των 60γρ. διαστάσεων 21 x 29,50 εκατοστά.
© 2022 ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ