[ὑποχρέωση] υ-πο-χρέ-ω-ση ουσ. (θηλ.) 1. οτιδήποτε επιβάλλεται από τον νόμο ή από κοινωνική, ηθική επιταγή: αδήριτη/αναγκαία/επιτακτική ~. ακαδημαϊκές/επαγγελματικές/επείγουσες/μακροπρόθεσμες/οικονομικές/πολλές/στοιχειώδεις ~ώσεις. Ανέλαβε/έχει την ~ να ... Εκπληρώνει τις ~ώσεις του. Δεν έχεις μόνο δικαιώματα, αλλά και ~ώσεις. Κάνω ταξίδια, όταν μου το επιτρέπουν οι ~ώσεις μου (: όταν βρίσκω ελεύθερο χρόνο). Δεν θα έρθω μαζί σας, έχω άλλες ~ώσεις. (ως έκφραση ευγένειας:) ~ή μου! Πβ. καθήκον.|| (ΝΟΜ.) ~ του οφειλέτη.|| (ΣΤΡΑΤ.) Εθελοντές Πενταετούς ~ης (ακρ. ΕΠΥ). 2. αίσθημα ευγνωμοσύνης και οφειλής απέναντι σε κάποιον, για ωφέλεια, εξυπηρέτηση, βοήθεια: Αισθάνομαι/έχω/νιώθω μεγάλη ~ απέναντί του. Τους κάλεσε σπίτι της για να βγάλει την ~/βγει από την ~ (: για να ανταποδώσει την ~). Το θεωρώ ~ή μου να … ● ΣΥΜΠΛ.: κοινωνικές υποχρεώσεις: που ορίζονται από τους κοινωνικούς κανόνες, όπως προσφορά δώρων ή παρουσία σε εκδηλώσεις ή εκκλησιαστικά μυστήρια. [< γαλλ. obligations sociales] , οικογενειακές υποχρεώσεις: δεσμεύσεις που αναλαμβάνει κάποιος απέναντι στην οικογένειά του, όπως οικονομική ή ηθική στήριξη, φροντίδα ανήλικων μελών, συμμετοχή σε δραστηριότητες· ειδικότ. το να έχει κάποιος σύζυγο και κυρ. παιδιά: Δεν μπόρεσα να παρευρεθώ στην εκδήλωση λόγω ~ών ~ώσεων.|| Εργαζόμενοι με/χωρίς ~ ~. Πβ. οικογενειακά βάρη., στρατιωτικές υποχρεώσεις: στρατιωτική θητεία., ανειλημμένες υποχρεώσεις βλ. ανειλημμένος, συγγραφή υποχρεώσεων βλ. συγγραφή ● ΦΡ.: από υποχρέωση: για κάτι που κάνει κάποιος από αίσθηση ηθικού ή κοινωνικού χρέους, συνήθ. χωρίς να το θέλει πραγματικά: Κάνω κάτι/πηγαίνω κάπου ~ ~. [< γαλλ. obligation]

, ή, ό [ὑποχωρητικός] υ-πο-χω-ρη-τι-κός επίθ. (λόγ.) 1. συμβιβαστικός: ~ή: διάθεση/πολιτική/στάση. Είναι ~ στις απαιτήσεις των άλλων. Αν φανείς ~, θα το εκμεταλλευτεί. Πβ. διαλλακτ-, ενδοτ-ικός. ΑΝΤ. άκαμπτος (1), αλύγιστος (1), ανένδοτος, ανυποχώρητος 2. που οπισθοχωρεί ή μειώνεται: ~ή: κίνηση/τακτική.|| ~ές: τάσεις (στο χρηματιστήριο). Πβ. πτωτικός. ● επίρρ.: υποχωρητικά ● ΣΥΜΠΛ.: υποχωρητικός σχηματισμός: ΓΛΩΣΣ. φαινόμενο κατά το οποίο η παράγωγη λέξη, και όχι αυτή από την οποία παράγεται, μοιάζει να είναι η πρωτότυπη και είναι βραχύτερη: π.χ. "ανάσα" από το "ανασαίνω". [< αγγλ. back-formation] [< μτγν. ὑποχωρητικός, γαλλ. régressif]

συμ-φρα-ζό-με-να ουσ. (ουδ.) (τα) {συμφραζομένων}: γλωσσικό περιβάλλον μιας λέξης ή φράσης, το νόημα της οποίας προσδιορίζεται μέσα σε αυτό· γενικότ. το πλαίσιο μέσα στο οποίο ερμηνεύεται ένα γεγονός: Η έκφραση αποκομμένη από τα ~ είναι ασαφής. Όπως προκύπτει από τα ~ ... ΣΥΝ. συγκείμενο. Πβ. περικείμενο.|| Κοινωνικά και πολιτικά ~. Τα ιστορικά ~ της κρίσης. Βλ. κατάσταση. [< μτγν. τά συμφραζόμενα]