| ID | Λήμμα | Ερμηνεία | |
|---|---|---|---|
| 11549 | δαιμονολογία | δαι-μο-νο-λο-γί-α ουσ. (θηλ.) 1. (μτφ.) αρνητικός και αβάσιμος λόγος για πρόσωπα ή καταστάσεις, με στόχο την υπονόμευση ή/και περιθωριοποίησή τους ως επικίνδυνων: ~ περί δήθεν κυκλωμάτων και σκοτεινών συναλλαγών. Βλ. δαιμονοποίηση, κινδυνολογία, κυνήγι μαγισσών. 2. ΘΕΟΛ. μελέτη των θρησκευτικών αντιλήψεων σχετικά με τους δαίμονες και τη δράση τους: χριστιανική ~. Βλ. αποκρυφ-, εξορκ-, σαταν-ισμός, -λογία. [< 2: γαλλ. démonologie, αγγλ. demonology] | |
| 11550 | δαιμονολογικός | , ή, ό δαι-μο-νο-λο-γι-κός επίθ.: που σχετίζεται με τη δαιμονολογία: ~ή: προσέγγιση (της τεχνολογίας). Βλ. συνωμοσιολογικός. [< γαλλ. démonologique, αγγλ. demonological] | |
| 11551 | δαιμονολογώ | [δαιμονολογῶ] δαι-μο-νο-λο-γώ ρ. (αμτβ.) {μόνο στον ενεστ., συνηθέστ. στο γ' πρόσ.} (αρνητ. συνυποδ.): εκφράζω λόγο αρνητικό και αβάσιμο για πρόσωπα ή καταστάσεις: ~ούν και καταστροφολογούν για το μέλλον. Βλ. -λογώ. | |
| 11552 | δαιμονοπληξία | δαι-μο-νο-πλη-ξί-α ουσ. (θηλ.): δαιμονοληψία. [< μτγν. δαιμονιοπληξία] | |
| 11553 | δαιμονοποίηση | δαι-μο-νο-ποί-η-ση ουσ. (θηλ.): απόδοση υπερβολικά αρνητικών και αβάσιμων ιδιοτήτων σε πρόσωπα, ιδέες, φαινόμενα και δυσφήμισή τους ως επικίνδυνων, σατανικών: πολιτική ~. ~ ιδεολογιών/καθεστώτων. Η ~ του διαδικτύου. Βλ. δαιμονολογία, -ποίηση. ΑΝΤ. αγιοποίηση (2), αποδαιμονοποίηση, θεοποίηση (2) [< αγγλ. demonization, γαλλ. démonisation] | |
| 11554 | δαιμονοποιώ | [δαιμονοποιῶ] δαι-μο-νο-ποι-ώ ρ. (μτβ.) {δαιμονοποι-είς ..., -ώντας | δαιμονοποί-ησε, -ήσει, -είται, -ήθηκε, -ηθεί, -ημένος}: παρουσιάζω αβάσιμα κάποιον ή κάτι ως υπερβολικά επικίνδυνο ή/και σατανικό: ~ούν θρησκείες/λαούς. Η τεχνολογία ~είται. ~ημένο: σύμβολο. Βλ. -ποιώ. ΑΝΤ. αγιοποιώ (2) [< αγγλ. demonize, γαλλ. démoniser] | |
| 11555 | δαίμων | βλ. δαίμονας | |
| 11556 | ΔΑΚ | 1. (το) Δημοτικό Αθλητικό Κέντρο. 2. (τα) Διαπραγματεύσιμα Αμοιβαία Κεφάλαια. 3. (ο) Διεθνής Αθλητικός Κώδικας. | |
| 11557 | δακίτης | δα-κί-της ουσ. (αρσ.): ΟΡΥΚΤ. είδος ηφαιστειακού πετρώματος που αποτελείται κυρ. από αστρίους και χαλαζία. Βλ. -ίτης2. [< γαλλ. dacite ] | |
| 11558 | δακοκτονία | δα-κο-κτο-νί-α ουσ. (θηλ.): ΓΕΩΠ. καταπολέμηση του δάκου: ~ με αεροψεκασμό/παράσιτα. Βλ. -κτονία. | |
| 11559 | δάκος | δά-κος ουσ. (αρσ.): κυρ. στο ● ΣΥΜΠΛ.: δάκος της ελιάς: ΖΩΟΛ. παρασιτικό έντομο (επιστ. ονομασ. Dacus ή Bactrocera oleae) που ανήκει στο γένος των μυγών και προσβάλλει τον καρπό της ελιάς. Βλ. καρκίνωση, πυρηνοτρήτης, ρυγχίτης. [< αρχ. δάκος (τό) 'βλαπτικό ζώο'] | |
| 11561 | δακρύβρεχτος | , η, ο δα-κρύ-βρε-χτος επίθ. & δακρύβρεκτος (συνήθ. ειρων.): (για αφήγηση, κείμενο, έργο) που αποσκοπεί στην εύκολη συγκίνηση με μελοδραματισμούς: ~η: επιστολή/ιστορία/ταινία. ~ο: μυθιστόρημα/τραγούδι (= κλαψιάρικο). Πβ. μελό, μελοδραματικός. [< γαλλ. mouillé de larmes] | |
| 11562 | δακρυγόνα | δα-κρυ-γό-να ουσ. (ουδ.) (τα) {σπανιότ. στον εν. δακρυγόνο}: χημικές ουσίες σε μορφή αερίου που προκαλούν έκκριση δακρύων, αναπνευστικά προβλήματα, έντονο βήχα· χρησιμοποιούνται συνήθ. για να διαλυθεί συγκεντρωμένο πλήθος: ρίψη ~ων. Επίθεση με ~. Βλ. καπνογόνα.|| Στη διαδήλωση έπεσαν/πέταξαν ~. | |
| 11563 | δακρυγόνος | , ος, ο δα-κρυ-γό-νος επίθ. (λόγ.): που εκκρίνει ή προκαλεί δάκρυα: (ΑΝΑΤ.) ~οι: αδένες (= δακρυϊκοί).|| Ασφυξιογόνα και ~α αέρια (= δακρυγόνα). Βλ. -γόνος. [< γαλλ. lacrymogène, 1915] | |
| 11564 | δακρύζω | δα-κρύ-ζω ρ. (αμτβ.) {δάκρυ-σα, -σμένος, δακρύζ-οντας} 1. τα μάτια μου είναι γεμάτα δάκρυα, εξαιτίας συγκίνησης ή εξωτερικού ερεθισμού: ~ από χαρά. ~σε με την είδηση/ερμηνεία. ~σμένο: πρόσωπο. Πβ. με παίρνουν τα ζουμιά.|| Έκανε το κοινό να ~σει από τα γέλια. 2. {στο γ' πρόσ.} (μτφ.) για υγρό που ρέει από μια επιφάνεια με τη μορφή σταγόνας: ~ει το πεύκο (: τρέχει ρετσίνι)/ο τοίχος (: από την υγρασία). ● ΦΡ.: δάκρυσε ο ουρανός (μτφ.-λογοτ.): για τη βροχή ως ένδειξη συμμετοχής της φύσης ή του Θεού σε θλιβερό γεγονός: ~ ~ με τον χαμό του. [< μεσν. δακρύζω] | |
| 11565 | δακρυϊκός | , ή, ό δα-κρυ-ϊ-κός επίθ.: ΑΝΑΤ.-ΙΑΤΡ. που έχει σχέση με τα δάκρυα, με την παραγωγή ή την έκκρισή τους: ~ός: αδένας/ασκός/πόρος (: για τη μεταφορά των δακρύων στη μύτη). ~ή: στιβάδα. [< γαλλ. lacrymal] | |
| 11566 | δακρύρροια | δα-κρύρ-ροι-α ουσ. (θηλ.): ΙΑΤΡ. παθολογική έκκριση δακρύων. Βλ. -ρροια. [< μτγν. δακρύρροια, γαλλ. larmoiement] | |
| 11567 | δάκρυσμα | δά-κρυ-σμα ουσ. (ουδ.): έκκριση δακρύων: ~ των ματιών. Πβ. βούρκωμα. | |
| 11568 | δακτυλήθρα | βλ. δαχτυλήθρα | |
| 11569 | δακτυλιά | βλ. δαχτυλιά |
Πανεπιστημίου 28, 106 79, Αθήνα
210 3664700
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Αθήνα 2023.
Τρίστηλο με έγχρωμα λήμματα, σε χαρτί βίβλου των 60γρ. διαστάσεων 21 x 29,50 εκατοστά.
© 2022 ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ