| ID | Λήμμα | Ερμηνεία | |
|---|---|---|---|
| 14064 | Δυτικοευρωπαίος, Δυτικοευρωπαία | [Δυτικοευρωπαῖος] Δυ-τι-κο-ευ-ρω-παί-ος επίθ./ουσ.: πρόσωπο που έχει γεννηθεί, κατοικεί σε ή κατάγεται από χώρα της Δυτικής Ευρώπης: (ως επίθ.) ~οι: ηγέτες/περιηγητές. Βλ. Ανατολικοευρωπαίος. [< αγγλ. Western European] | |
| 14065 | δυτικοκεντρικός | , ή, ό δυ-τι-κο-κε-ντρι-κός επίθ.: που έχει ως σημείο αναφοράς τη Δύση και τον πολιτισμό της: ~ή: αντίληψη. Βλ. εθνο-, ελληνο-, ευρω-κεντρικός. | |
| 14066 | δυτικός | , ή, ό δυ-τι-κός επίθ. 1. που βρίσκεται ή έχει προσανατολισμό στη Δύση ή (προ)έρχεται από εκεί: ~ή: Ελλάδα/όχθη. ~ό: ημισφαίριο/(ΙΣΤ.) μέτωπο. ~ές: ακτές/επαρχίες/συνοικίες. ~ά: παράλια/προάστια. Βλ. βορειο~, νοτιο~.|| ~ή: είσοδος/πτέρυγα. ~ό: αέτωμα/δωμάτιο/παράθυρο/τείχος.|| ~ός: άνεμος (βλ. ζέφυρος, πουνέντες).|| (ως ουσ.) Βροχές στα ~ά. Κατευθύνομαι προς τα ~ά. Βλ. βόρειος, νότιος. ΑΝΤ. ανατολικός (1) 2. που σχετίζεται με τον γεωγραφικό χώρο και τον πολιτισμό της Δύσης και ιδ. της Δ. Ευρώπης και της Β. Αμερικής: ~ή: σκέψη/τέχνη. ~οί: λαοί/σύμμαχοι. Ο ~ κόσμος. Βλ. μεσο~.|| (ως ουσ.) Οι εκσυγχρονιστές ~οί. Οι σταυροφορίες των ~ών (= ρωμαιοκαθολικών). Βλ. αντι~, φιλο~. ● επίρρ.: δυτικά & (λόγ.) -ώς [-ῶς] ● ΣΥΜΠΛ.: Δυτική Ευρώπη (παλαιότ.): ΠΟΛΙΤ. οι ευρωπαϊκές χώρες οι οποίες μαζί με τις ΗΠΑ και τον Καναδά ίδρυσαν το ΝΑΤΟ. Βλ. Ανατολική Ευρώπη., η Δυτική Εκκλησία: ΘΡΗΣΚ. η Ρωμαιοκαθολική. Βλ. Ανατολική Εκκλησία. ΣΥΝ. η Παπική Εκκλησία [< 1: μτγν. δυτικός 2: γαλλ. occidental, αγγλ. western] | |
| 14067 | δυτικοτραφής | , ής, ές βλ. -τραφής | |
| 14068 | δυτικότροπος | , η, ο δυ-τι-κό-τρο-πος επίθ.: που θυμίζει τη Δυτική Ευρώπη, τον δυτικοευρωπαϊκό τρόπο ζωής ή πολιτισμό, που ακολουθεί τα αντίστοιχα πρότυπα: ~η: αντίληψη/σκέψη. ~ο: άκουσμα/ύφος. [< αγγλ. western-style] | |
| 14069 | δυτικόφερτος | , η, ο δυ-τι-κό-φερ-τος επίθ. (συνήθ. αρνητ. συνυποδ.): για θεσμό, αντίληψη, μόδα, συνήθεια δυτικοευρωπαϊκής ή/και αμερικανικής προέλευσης: ~ος: τρόπος ζωής. ~η: κουλτούρα/μουσική. ~ες: αξίες. ~α: πρότυπα. | |
| 14070 | δυτικόφιλος | , η, ο δυ-τι-κό-φι-λος επίθ./ουσ.: φιλοδυτικός. Βλ. -φιλος. | |
| 14071 | δύω | βλ. δύει | |
| 14072 | ΔΧ | : Δημόσιας Χρήσης (ενν. όχημα). Βλ. ΙΧ. | |
| 14073 | δω | βλ. βλέπω | |
| 14074 | δώδεκα | δώ-δε-κα αριθμητ. απόλ. {άκλ.} 1. ο ακέραιος φυσικός αριθμός 12 ή το σύνολο 12 μονάδων: ~ διά/επί/πλην/συν τρία. ~ ετών. ~ τοις εκατό (12 %). ~ προς ένα.|| (ως επίθ.) ~ ευρώ/μέρες/μήνες (= ένα έτος)/νίκες. ~ χρόνια λειτουργίας/παντρεμένοι. 2. (προφ.) δωδέκατος: κεφάλαιο ~. ~ του μηνός. Στη σελίδα ~. Το σκορ άνοιξε η φιλοξενούμενη ομάδα στο ~ (= δωδέκατο λεπτό). ● Ουσ.: δώδεκα (το) 1. ο ακέραιος αριθμός 12, το σύμβολό του και οτιδήποτε τον φέρει ως διακριτικό του: Μέτρησα μέχρι το ~. Βάζω τον διακόπτη στο ~. (ως βαθμός:) Μου έβαλε/πήρα ~. 2. το 1912 ή το 2012. 3. (+ στα/τα) η ηλικία των δώδεκα ετών: Έκλεισε/πάτησε τα ~. Είναι γύρω/κοντά στα ~. ● ΣΥΜΠΛ.: Δώδεκα Ευαγγέλια βλ. ευαγγέλιο [< αρχ. δώδεκα] | |
| 14075 | δωδεκάγωνος | , η, ο βλ. -γωνος | |
| 14076 | δωδεκάδα | δω-δε-κά-δα ουσ. (θηλ.): σύνολο δώδεκα μονάδων: μια ~ αβγά/ποτήρια. Με τις ~ες (: για μεγάλη ποσότητα). Πβ. ντουζίνα.|| Η ~ της Eθνικής για το Eυρωμπάσκετ. Βλ. -άδα. [< αρχ. δωδεκάς] | |
| 14077 | δωδεκαδακτυλικός | , ή, ό δω-δε-κα-δα-κτυ-λι-κός επίθ.: ΙΑΤΡ. που έχει σχέση με το δωδεκαδάκτυλο: ~ό: έλκος/υγρό. Βλ. γαστρο~. [< γαλλ. duodénal] | |
| 14078 | δωδεκαδάκτυλο | δω-δε-κα-δά-κτυ-λο ουσ. (ουδ.): ΑΝΑΤ.-ΙΑΤΡ. το πρώτο τμήμα του λεπτού εντέρου, που συνδέει το στομάχι με τη νήστιδα, έχει σχήμα πετάλου και περιβάλλει την κεφαλή του παγκρέατος: έλκος ~ου. Βλ. ειλεός, πυλωρός. [< μτγν. δωδεκαδάκτυλος, ἡ (ενν. ἔκφυσις), γαλλ. duodénum] | |
| 14079 | δωδεκάεδρος | , η, ο βλ. -εδρος | |
| 14080 | δωδεκαετής | , ής, ές βλ. -ετής | |
| 14081 | δωδεκαετία | βλ. -ετία | |
| 14082 | δωδεκαήμερος | , η, ο δω-δε-κα-ή-με-ρος επίθ.: που έχει διάρκεια δώδεκα ημερών. Βλ. -ήμερος. ● Ουσ.: δωδεκαήμερο (το) {-ου (λόγ.) -έρου} 1. & (λαϊκό) δωδεκάμερο: οι δώδεκα ημέρες μεταξύ Χριστουγέννων και Θεοφανείων: το εορταστικό ~. Έθιμα του ~ου. 2. (γενικότ.) χρονικό διάστημα δώδεκα ημερών: ~ εκδηλώσεων. [< μεσν. δωδεκαήμερος] | |
| 14083 | δωδεκαθεϊσμός | δω-δε-κα-θε-ϊ-σμός ουσ. (αρσ.): ΘΡΗΣΚ. νεοπαγανιστικό ρεύμα αναβίωσης της θρησκείας του δωδεκάθεου. Βλ. νεοειδωλολατρία. |
Πανεπιστημίου 28, 106 79, Αθήνα
210 3664700
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Αθήνα 2023.
Τρίστηλο με έγχρωμα λήμματα, σε χαρτί βίβλου των 60γρ. διαστάσεων 21 x 29,50 εκατοστά.
© 2022 ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ