-δότης {-δοτών | θηλ. -δότρια}: β' συνθετικό ουσιαστικών∙ δηλώνει κυρ. το πρόσωπο ή τη συσκευή που παρέχει ό,τι εκφράζει το α' συνθετικό: αιμο~/δανειο~/εντολο~/εργο~/κληρο~/χρηματο~.|| Βηματο-δότης/ρευματο~/σηματο~. Βλ. -δοσία, -δότηση, -δοτώ.|| (κατ' επέκτ.-αρνητ. συνυποδ.) Κατα~/προ~.
αναμεταδότης [ἀναμεταδότης] α-να-με-τα-δό-της ουσ. (αρσ.): ΤΗΛΕΠ. το μέρος του δορυφόρου που λαμβάνει το σήμα από τον επίγειο σταθμό και το αναμεταδίδει ενισχυμένο σε άλλους: δορυφορικός/τηλεοπτικός/ψηφιακός ~. ~ κινητής τηλεφωνίας/ραντάρ. Επαναλήπτες-~ες. [< γαλλ. retransmetteur, 1932]
αυτοεκδότης [αὐτοεκδότης] αυ-το-εκ-δό-της ουσ. (αρσ.): συγγραφέας που εκδίδει ο ίδιος τα βιβλία του. [< αγγλ. self-publisher]
βηματοδότης βη-μα-το-δό-της ουσ. (αρσ.) 1. ΙΑΤΡ. -ΤΕΧΝΟΛ. (για καρδιοπαθείς) συσκευή που εμφυτεύεται κυρ. στο θωρακικό τοίχωμα και απελευθερώνει μέσω ηλεκτροδίου ηλεκτρικά ερεθίσματα, τα οποία ρυθμίζουν τους χτύπους της καρδιάς: μόνιμος/τεχνητός ~. Εμφύτευση ~η. ~ες-απινιδωτές. Βλ. κολποκοιλιακός αποκλεισμός.|| Φυσιολογικός ~ της καρδιάς (= φλεβόκομβος). Βλ. -δότης.2. (μτφ.) παράγοντας που καθορίζει μία κατάσταση: ~ των (κοινωνικών) εξελίξεων. [< αγγλ. (artificial) pacemaker, 1951]
εκδότης [ἐκδότης] εκ-δό-της ουσ. (αρσ.) , εκδότρια (η) 1. πρόσωπο που αναλαμβάνει την εκτύπωση (ή ανατύπωση) και κυκλοφορία έργου, έχοντας την οικονομική και νομική ευθύνη: ~ (και διευθυντής) εφημερίδας. Σημείωμα του ~η (= εντιτόριαλ). Ανεξάρτητοι/εμπορικοί/ξένοι ~ες. ~ες (παιδικών) βιβλίων/εντύπων/περιοδικών. Σύνδεσμος ~ών Βιβλίου. Βλ. συν~.|| ~ λογισμικού.2. που συντάσσει και καλύπτει νομικά επίσημο έγγραφο: ~ κινητών αξιών/ομολόγων/συναλλαγματικής. ~ες εισηγµένων τίτλων στο Χρηµατιστήριο.|| (ως επίθ.) ~τρια: Αρχή/τράπεζα.3. ΦΙΛΟΛ. που επιμελείται τη φιλολογική ή κριτική έκδοση παλαιότερου κειμένου: ~ κλασικών συγγραφέων. Βλ. -δότης. [< πβ. μτγν. ἐκδότης ‘ο πατέρας της νύφης’, ‘αυτός που ενοικιάζει ή που δίνει με εργολαβική σύμβαση’, γαλλ. éditeur]
καταδότης κα-τα-δό-της ουσ. (αρσ.) {σπάν. θηλ. καταδότρια}: πρόσωπο που καταδίδει κάποιον ή κάτι: ~ των συντρόφων του. ~ της Αστυνομίας. Πβ. καρφί, προδότης, ρουφιάνος, σπιούνος, τσάτσος, χαφιές. Βλ. -δότης, δωσίλογος, κατάσκοπος, πληροφοριοδότης. [< μεσν. καταδότης]
κληροδότης κλη-ρο-δό-της ουσ. (αρσ.) {σπάν. θηλ. κληροδότρια}: ΝΟΜ. πρόσωπο που μεταβιβάζει με διαθήκη περιουσιακά του στοιχεία σε κάποιον, χωρίς αυτός να είναι κατ' ανάγκη συγγενής του: ~ ιδιοκτησίας/περιουσίας. Δωρητές και ~ες. Πβ. διαθέτης. Βλ. -δότης. ΑΝΤ. κληροδόχος [< μτγν. κληροδότης]
μεγαλοεργοδότης με-γα-λο-ερ-γο-δό-της ουσ. (αρσ.) (λόγ.): εργοδότης που απασχολεί μεγάλο αριθμό εργαζομένων. Βλ. κεφαλαιοκράτης.
μειοδότης μει-ο-δό-της ουσ. (αρσ.) , μειοδότρια (η) 1. νομικό ή φυσικό πρόσωπο που κάνει τη χαμηλότερη οικονομική προσφορά σε διαγωνισμό για ανάθεση έργου, προμήθεια αγαθών ή υπηρεσιών: προσωρινός/τελικός ~. Αναδείχτηκε/ανακηρύχθηκε ~ για την κατασκευή ...|| (ως επίθ.) ~τρια εταιρεία. Βλ. -δότης. ΑΝΤ. πλειοδότης 2. (μτφ.-μειωτ.) προδότης: Κατηγορείται ως εθνικός ~. [< γερμ. Mindestbietende(r)]
μεταδότης με-τα-δό-της ουσ. (αρσ.): συσκευή ή σπάν. πρόσωπο που μεταδίδει κάτι: (ΤΕΧΝΟΛ.-ΤΗΛΕΠ.) ~ θερμοκρασίας/πίεσης/ροής (βλ. διακόπτης). Ασύρματος ~ αρχείων.|| Ο εκπαιδευτικός εκτός από ~ γνώσεων είναι και παιδαγωγός. [< μτγν. μεταδότης, αγγλ. transmitter]
παραγγελιοδότης πα-ραγ-γε-λι-ο-δό-της ουσ. (αρσ.): αυτός που έχει δώσει εμπορική συνήθ. παραγγελία. Βλ. -δότης. ΑΝΤ. παραγγελιοδόχος
πλειοδότης πλει-ο-δό-της ουσ. (αρσ.) , πλειοδότρια (η): ΝΟΜ.-ΟΙΚΟΝ. φυσικό ή νομικό πρόσωπο που προσφέρει την υψηλότερη τιμή σε δημοπρασία, διαγωνισμό ή πλειστηριασμό: υποψήφιοι ~ες. Αναδείχθηκε ~. Πβ. υπερθεματιστής.|| (ως επίθ. στο θηλ.) ~τρια: εταιρεία/κοινοπραξία. Βλ. -δότης. ΑΝΤ. μειοδότης (1)
αφεντικό
αφεντικό[ἀφεντικό] α-φε-ντι-κό ουσ. (ουδ.) {σπανιότ. θηλ. αφεντικίνα} 1. (οικ.) διευθυντής, προϊστάμενος, ιδιοκτήτης μικρής συνήθ. επιχείρησης: Ζήτησε αύξηση από το ~ του. Πβ. εργοδότης.|| Πού είναι η αφεντικίνα (= η σύζυγος του ~ού ή η διευθύντρια).|| (ειδικότ.) Ο σκύλος ακολούθησε το ~ του (= τον κύριό του).2. (γενικότ.) αυτός που εξουσιάζει, που ασκεί εξουσία: Ποιος είναι το ~ εδώ μέσα; Η ομάδα ήταν το απόλυτο ~ της αναμέτρησης (= κυρίαρχος). Δεν θέλει να έχει ~ στο κεφάλι του (πβ. έχω (κάποιον) πάνω από το κεφάλι μου).|| (ως προσφών. που εκφράζει σεβασμό) Τι κάνεις ~;|| (στον πληθ. με αρνητ. συνυποδ.) Ντόπια και ξένα ~ά. Τα μεγάλα ~ά του πλανήτη. Πβ. αφέντης, μπος. [< μεσν. αφεντικός]
-δοσία
-δοσία{-δοσιών}: λεξικό επίθημα αφηρημένων θηλυκών ουσιαστικών που σημαίνει κυρ. παροχή ή προσφορά: αιμο~/εργο~/κληρο~/μισθο~/τροφο~.|| (κατ' επέκτ.-αρνητ. συνυποδ.) Ασυ~/προ~. Βλ. -δότης, -δότηση.
-δότης
-δότης{-δοτών | θηλ. -δότρια}: β' συνθετικό ουσιαστικών∙ δηλώνει κυρ. το πρόσωπο ή τη συσκευή που παρέχει ό,τι εκφράζει το α' συνθετικό: αιμο~/δανειο~/εντολο~/εργο~/κληρο~/χρηματο~.|| Βηματο-δότης/ρευματο~/σηματο~. Βλ. -δοσία, -δότηση, -δοτώ.|| (κατ' επέκτ.-αρνητ. συνυποδ.) Κατα~/προ~.
κολποκοιλιακός, ή, ό κολ-πο-κοι-λι-α-κός επίθ.: ΑΝΑΤ.-ΙΑΤΡ. που έχει σχέση με τους κόλπους και τις κοιλίες της καρδιάς: ~ός: διαχωρισμός/κόμβος/συγχρονισμός. ~ή: βαλβίδα/ταχυκαρδία. Βλ. ενδο-, μεσο-κοιλιακός. ● ΣΥΜΠΛ.: κολποκοιλιακός αποκλεισμός: η επιβράδυνση ή και πλήρης αδυναμία μετάδοσης του ερεθίσματος από τους καρδιακούς κόλπους στις κοιλίες. [< γαλλ. atrioventriculaire]
Πανεπιστημίου 28, 106 79, Αθήνα 210 3664700 Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
