Αναζήτηση

δωμάτιοδω-μά-τι-ο ουσ. (ουδ.) {δωματί-ου | -ων}: εσωτερικός κύριος χώρος (διαμερίσματος, σπιτιού, κτίσματος, ξενοδοχείου) που χωρίζεται από τους υπόλοιπους: βοηθητικό/βορινό/γωνιακό/επιπλωμένο/παιδικό ~. ~ επισκεπτών/εργασίας/ύπνου (= υπνο~)/υποδοχής (βλ. σαλόνι)/φιλοξενίας (πβ. ξενώνας). Κύρια ~α (: δεν υπολογίζονται σε αυτά το μπάνιο και η κουζίνα). Διαμέρισμα δύο (μεγάλων) ~ων/με δύο ~α (= δυάρι). Μένω στο ίδιο ~/μοιράζομαι το ~ό μου με κάποιον. Πβ. κάμαρα.|| Ακριβό/δίκλινο/μονόκλινο/τρίκλινο/φτηνό ~. ~ νοσοκομείου (πβ. θάλαμος). Κράτηση ~ου. Έκλεισε ~. Ενοικιάζονται ~α για φοιτητές. Βλ. κοιτώνας. ● Υποκ.: δωματιάκι (το) ● Μεγεθ.: δωματιάρα (η) ● ΣΥΜΠΛ.: δωμάτιο ελέγχου: μικρός χώρος με εξοπλισμό κατάλληλο για επίβλεψη κυρ. της λειτουργίας συστήματος: ~ ~ εικόνας (: σε τηλεοπτικό σταθμό). Πβ. αίθουσα ελέγχου. [< αγγλ. control room, 1927] , ενοικιαζόμενα δωμάτια: κυρ. ως επιγραφή σε τόπους παραθερισμού., θερμοκρασία δωματίου: κανονική, μέση θερμοκρασία (20-25 βαθμοί Κελσίου): Προϊόντα/φάρμακα που διατηρούνται σε ~ ~. [< αγγλ. room temperature, 1924] , μουσική δωματίου: ΜΟΥΣ. σύνθεση για εκτέλεση σε μικρό χώρο από ολιγάριθμη ορχήστρα: ~ ~ με κουαρτέτο εγχόρδων. Βλ. τρίο σονάτα. [< ιταλ. musica da camera, γερμ. Kammermusik] , όπερα δωματίου: ΜΟΥΣ. που έχει σύντομη διάρκεια και παρουσιάζεται με μικρό αριθμό ερμηνευτών και μουσικών· το θέατρο στο οποίο παίζεται., ορχήστρα δωματίου: ΜΟΥΣ. μικρή ορχήστρα που εκτελεί κυρ. έργα μουσικής δωματίου. ΣΥΝ. καμεράτα [< γαλλ. orchestre de chambre, γερμ. Kammerorchester] , υπηρεσία δωματίου: παροχή υπηρεσιών στους πελάτες ξενοδοχείου στο δωμάτιό τους· συνεκδ. το προσωπικό που τους εξυπηρετεί και το αντίστοιχο αρμόδιο τμήμα: Η ~ ~ είναι διαθέσιμη όλο το εικοσιτετράωρο.|| Καλέστε την ~ ~ για άμεση εξυπηρέτηση. ΣΥΝ. ρουμ σέρβις [< αγγλ. room service, 1916] [< αρχ. δωμάτιον ‘μικρό σπίτι, κοιτώνας’, γαλλ. chambre, αγγλ. room]

μπάνταμπά-ντα ουσ. (θηλ.) 1. & πάντα (λαϊκό): πλευρά, πλάι: Γέρνει από την αριστερή/δεξιά/μια ~. Γύρισε από την άλλη ~. Τον περικύκλωσαν από όλες τις ~ες. 2. ΜΟΥΣ. συγκρότημα, γκρουπ και ειδικότ. ορχήστρα με πνευστά και κρουστά όργανα: ερασιτεχνική/ηλεκτρονική/ιστορική/κλασική/μεγάλη/μπλουζ/ροκ/τζαζ/χορευτική ~. Τα μέλη της ~ας. Παίζω σε μια ~. Η ~ θα δώσει επτά συναυλίες.|| Μαθητική/στρατιωτική/συμφωνική/τοπική/φιλαρμονική ~. ~ του δρόμου. Διεύθυνση ~ας. Λιτάνευση της εικόνας με συνοδεία ~ας. Τα πρωτοχρονιάτικα κάλαντα έψαλε η ~ του δήμου. Η ~ παιάνιζε τον εθνικό ύμνο. 3. ζώνη του φάσματος συχνοτήτων: δορυφορική/ραδιοερασιτεχνική/ραδιοφωνική/τηλεοπτική/υψηλή/χαμηλή ~. ~ λειτουργίας. Ηχητική ~ ταινίας. Λήψη στην ~ των FM/UHF. Παράνοµη εκποµπή εκτός ~ας. Λειτουργεί στην ~ των ... γιγαχέρτζ (GHz). Τα FM είναι στην ~ των 88 έως 108 μεγαχέρτζ (MHz). Κεραία αυτοκινήτου HF για όλες τις ~ες. 4. (λαϊκό) επιτοίχιο εργόχειρο. ● ΦΡ.: μπαίνω με τις μπάντες (αργκό): εισβάλλω ορμητικά: Γκαζώνει και ~ει ~ στις στροφές. Μπήκαν ~ στον αγώνα., βάζω στην άκρη/στην μπάντα βλ. άκρη, κάνω στην άκρη/στη(ν) μπάντα βλ. άκρη [< 1: μεσν. μπάντα 2: ιταλ. banda 3: αγγλ. band, 1922]

τύμπανοτύ-μπα-νο ουσ. (ουδ.) {τυμπάν-ου} 1. ΜΟΥΣ. μεμβρανόφωνο κρουστό όργανο, που αποτελείται από ξύλινο ή μεταλλικό κύλινδρο ποικίλων διαστάσεων, καλυμμένο και στις δύο πλευρές με δέρμα τεντωμένο σφιχτά, το οποίο παίζεται με δύο ξύλινες ράβδους ή με τα χέρια: μπάσο (= γκρανκάσα, κάσα)/στρατιωτικό (πβ. ταμπούρλο) ~. Αφρικανικά ~α (πβ. ταμ-ταμ). Πβ. τούμπανο. Βλ. ντραμς, ταμπούρο. 2. ΑΝΑΤ. λεπτή ημιδιαφανής τεντωμένη μεμβράνη που χωρίζει τον ακουστικό πόρο από το μέσο ους και μεταφέρει τα ηχητικά κύματα στα οστάρια: ρήξη ~ου. ΣΥΝ. τυμπανική μεμβράνη.|| (μτφ.-προφ.) Ο θόρυβος κόντευε να μου σπάσει/τρυπήσει τα ~α (: να με κουφάνει). 3. ΤΕΧΝΟΛ. (σε μηχανήματα, συσκευές) εξάρτημα που έχει τη μορφή περιστρεφόμενου κυλίνδρου: οδοστρωτήρες διπλού/μονού ~ου. ~ βαρούλκου (: για το τύλιγμα του συρματόσχοινου)/πλυντηρίου.|| (ΤΥΠΟΓΡ.) ~ απεικόνισης (: μέσω του οποίου εκτυπώνονται στο χαρτί οι χαρακτήρες ή οι εικόνες, βλ. μελάνι).|| (ΠΛΗΡΟΦ., παλαιότ.) Μαγνητικό ~ (: εξωτερικό αποθηκευτικό μέσο υπολογιστών με χωρητικότητα 10 Kb, βλ. στικ). 4. ΑΡΧΑΙΟΛ.-ΑΡΧΙΤ. η τριγωνική εσωτερική επιφάνεια αετώματος. 5. ΑΡΧΑΙΟΛ.-ΑΡΧΙΤ. πολυγωνικός ή κυκλικός τοίχος, πάνω στον οποίο στερεώνεται θόλος ή τρούλος: οκτάπλευρο/ψηλό ~. ● ΣΥΜΠΛ.: τύμπανο ορχήστρας: ΜΟΥΣ. καθιερωμένο όργανο της συμφωνικής ορχήστρας που αποτελείται από ένα κοίλο μεταλλικό ημισφαίριο καλυμμένο με τεντωμένη μεμβράνη και παίζεται με δύο μπαγκέτες. ● ΦΡ.: τα τύμπανα του πολέμου (μτφ.-λόγ.): προανάκρουσμα πολέμου ή γενικότ. έκρυθμης κατάστασης: Ηχούν ~ ~. [< 1: αρχ. τύμπανον, γαλλ. tympanon, αγγλ. tympanum 2,3,5: γαλλ. tympan 4: μτγν. ~]